Emily Rath, autora estadounidense nada en 1992, publica este ano coa editorial Minotauro a novela «Onde nace a noite», un proxecto nacido durante a súa estadía investigadora en Malawi entre 2017 e 2020 que busca replantexar relatos tradicionais e explorar como a relixión e a colonización moldean identidades. A escritora explica que o libro xorde da necesidade de inverter papeis narrativos e de ofrecer unha fantasía ancorada na mitoloxía finlandesa que, ao mesmo tempo, sexa un comentario sobre a imposición cultural. A obra preséntase agora en España nun momento no que os debates sobre memoria e patrimonio colonial teñen crecente peso público. A autora vincula esa decisión literaria con experiencias persoais e académicas vividas en África.
Rath relata que o seu amor pola lectura marcou toda a súa infancia e que os seus primeiros textos foron diarios e relatos compartidos con amigas, exercicios que rematou profesionalizando xa na idade adulta. Foi durante o seu doutoramento en Malawi, con acceso limitado a electricidade e conectividade, cando comezou a traballar de forma continuada nunha novela que ela considera a primeira escrita con verdadeira ambición literaria. Esa narración, que logo sería «Onde nace a noite», conviviu con outros intentos no eido da fantasía e con proxectos que máis tarde convertería en novelas románticas autopublicadas. O contraste entre aquel entorno rural e a ambición dos seus mitos europeos contribuíu á singularidade do libro.
Antes de dar o salto á fantasía recoñecida, Rath abriu camiño no mercado norteamericano con romances deportivos como «Pucking Around», títulos que autopublicou durante a pandemia mentres agardaba respostas de editoriais tradicionais. A autora admite que vendeu moitas das súas primeiras novelas de fantasía como se fosen literatura xuvenil porque era o nicho no que cría atopar unha vía, pero que co tempo sentiu que a historia que quería contar necesitaba outro ton e outra intención. O éxito en listas de vendas cos seus romances deulle, segundo ela, a liberdade económica para arriscar en xéneros e temáticas distintas. Foi precisamente esa liberdade a que facilitou o regreso a unha fantasía máis densa e con intencións políticas.
«Onde nace a noite» apóiase en elementos da mitoloxía finlandesa para narrar a relación entre dúas mulleres unidas pola amizade, a perda e a supervivencia nun mundo marcado pola memoria e a violencia simbólica da colonización relixiosa. A novela propón a resistencia fronte a procesos de homoxeneización cultural e aborda como as institucións, incluídas as relixiosas, poden funcionar como axentes de dominación. Os personaxes femininos son o eixo, pero a trama non renuncia a reflexionar sobre como as crenzas e os mitos serven para xustificar expulsións e silenciamentos. Ese enfoque dota a obra dunha carga política que chamou a atención de críticos e lectores.
Na entrevista con Faro de Vigo, Rath explicou que unha das súas intencións ao escribir a novela foi inverter a dinámica habitual de antagonistas e vítimas, colocando a comunidades cristiás no papel de opresoras para explorar as consecuencias da misión e da conversión forzada. A decisión non pretende demonizar individualidades senón analizar sistemas de poder e as narrativas que sosteñen a expansión cultural. A escritora salienta que a súa ollada se formou tanto pola investigación académica como pola convivencia cotiá en Malawi, onde observou os efectos duradeiros de prácticas vinculadas á evanxelización e á tutela cultural.
O proceso editorial da novela foi longo: Rath traballou no proxecto entre 2017 e 2020 e, aínda que intentou sen éxito publicar de forma tradicional nos primeiros intentos, a pandemia permitiulle centrarse noutros libros que autopublicou mentres agardaba unha oportunidade. Co tempo, a proposta chegou ás mans de Minotauro, que apostou pola súa difusión no mercado hispanofalante. A autora recoñece que a clasificación inicial como fantasía xuvenil non remataba de encaixar coa complexidade temática do texto, polo que o posicionamento editorial acabou axustándose a un público máis amplo.
A aparición da novela supón, segundo Rath e varios críticos, un punto de inflexión na súa traxectoria literaria, ao consolidala fóra do circuíto do romance contemporáneo e situala na órbita da fantasía con ecos políticos. Lectores e críticas destacaron a elegancia na recreación mitolóxica e a valentía de abordar, desde a ficción, debates sobre memoria histórica e poder relixioso. En España, a publicación abre ademais a posibilidade de que a súa obra dialogue con debates locais sobre memoria e patrimonio, aínda que a autora evita lecturas reducionistas e reclama que o seu libro se lea como unha proposta narrativa complexa.
Rath anuncia que continuará explorando mitoloxías e territorios narrativos que lle permitan cuestionar supostos culturalmente arraigados, e que para ela a literatura funciona como ferramenta para repensar historias e legados. A escritora mantén proxectos en marcha que combinan investigación académica e ficción, e confía en que o alcance de «Onde nace a noite» favoreza novos diálogos entre a fantasía e a reflexión social. A entrevista de Judit Bertran, publicada o 13 de marzo de 2026 en Faro de Vigo, subliña como esta novela marcou non só un xiro profesional senón tamén unha mutación persoal na autora.
