CONTIDO:
Os últimos acontecementos relacionados co bandoleirismo romántico de Campos xeraron un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos vindeiros meses.
A pintura narrativa de Daniel de Campos
Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. En toda a pintura narrativa de Daniel de Campos, dende que pintou aos 18 anos o marabilloso e espectacular cadro histórico, ‘A batalla de Tetuán’ –o noso Nieva sostiña no seu ‘Salvator Rosa’ que as grandes batallas se libraban precisamente para seren pintadas polos grandes pintores–, existe o claro propósito estético, como transcendente finalidade do seu xenio, sabedoría, paleta, pinceis e tino, de dar dignidade á vida humana.
Hai en todos os seus cadros de carácter narrativo unha intención de restauración intelectual e moral do asunto representado. Por iso, nos cadros deste grandísimo pintor español nace sempre do narrativo a expresión emocional como intensificación do humano, a sempre emocionante dignidade do home.
Dende o xeneral Prim ata o ser humano máis anónimo e pequeno dende o punto de vista da ollada deshumanizadora desta sociedade, a sagrada dignidade do humano latex sempre nos seus cadros. Nunha recente exposición, na prestixiosa Casa de Vacas, De Campos expuxo unha colección de cadros de bandoleiros da época romántica.
O bandoleiro como heroe romántico
O bandoleiro foi sempre un dos nosos grandes heroes románticos máis popularmente queridos; o mesmo entre nós que na Rusia romántica de Pushkin, con Yemelián Pugachov, por exemplo. O heroe romántico, ao que nunca se definiu exactamente, era o home que se atrevía a pensar, a sentir e a vivir a súa vida fóra das normas sociais, e mesmo contra estas normas. É o heroe que por esencia se extralimita.
Como non vai ser un heroe romántico o bandoleiro? E sempre existiu na gran arte a tendencia a desculpar a un certo tipo de seres inmorais ou facinerosos cando precisamente as normas sociais máis están fundamentadas na iniquidade, a inxustiza e a inmoralidade máis indecente. É unha das miserias, sobredouradas de gloria, da arte.
A nosa literatura e, sobre todo, a francesa, fixeron dos nosos bandidos serranos unha especie de modernos cabaleiros andantes. Ao noso José María o Tempranillo, o bandido das fragas andaluzas, presente nun dos cadros desta magnífica colección, viñan velo os pintores ingleses para retratalo con risco das súas vidas.
O pobo adoraba tamén a Luis Candelas, o estafador cheo de salero madrileño, que rematou a súa vida, malia as simpatías colleitadas, na forca. O bandoleiro Diego Corrientes foi outro heroe popular de finais do século XVIII, o inicio mesmo do romanticismo, e protagonizou as fermosas zarzuelas de José María Gutiérrez de Alba e de Enrique Zumel, ou a novela por entregas de Manuel Fernández González.
E o que a linguaxe ordinaria, filosófica ou política, non pode dicir sobre os bandoleiros, é representable pola arte. Esa é a virtude da súa constitución expresiva de emocións estéticas. Negala equivalería a impor o silencio na pintura, o cal é un imposible.
Poderiamos citar outros heroicos bandoleiros, como o barqueiro de Cantillana, o Bizco de Borge, o Pernales ou Joaquín Camargo López, o Vivillo. Un suave expresionismo nimba as múltiples figuras e paisaxes destes grandes cadros. Ás veces a paisaxe rómpese con método e desfigúrase sen chegar nunca á abstracción.
