Os últimos acontecementos relacionados co escudo policía garda civil vítimas xeraron un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos vindeiros meses.

O traballo da Policía Nacional e da Garda Civil

Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. «O primeiro é escoitar á vítima, logo vén todo o demais: protexer, buscar, desposuír e acompañar». Así traballan os axentes da Unidade de Atención á Familia e Muller (UFAM) da Policía Nacional e do Equipo de Muller e Menores (EMUME) da Unidade Orgánica da Comandancia da Garda Civil en Córdoba, que relatan para ABC no 25-M Día Internacional contra a Violencia sobre a Muller o traballo diario contra esta lacra que non cesa pero da que ambos ven unha lectura positiva, e é que cada vez se denuncian máis casos que antes se silenciaban.

«A muller hoxe non permite insultos nin malos tratos», apostila o xefe da UFAM Jorge Barrios mentres baixa as escaleiras da Comisaría de Fleming. Barrios leva á fronte da UFAM en Córdoba desde 2022, e lembra que a última muller que morreu na capital vítima da violencia machista foi en 2019 no barrio de Santa Rosa.

Era a vítima número 1.000 en España desde que hai rexistros. Desde entón, viviron unha avalancha de cambios «organizativos e lexislativos» de actualización constante. Hoxe este inspector xefe coordina un equipo de 24 policías divididos en investigación e protección, entre eles oito axentes protectores.

«O primeiro que facemos cando chega unha muller é escoitala e tranquilizala; a carga emocional que traen é enorme. Moitas levan calando durante anos, cargando cunha dor que non sempre se ve», afirma. Para este inspector xefe da Policía Nacional, ese primeiro contacto é decisivo: «A vítima debe sentir que a Policía non é un elemento alleo, senón alguén en quen pode confiar, non xulgamos».

Desde a Garda Civil, o sarxento primeiro José Javier García, responsable da EMUME, coincide nese punto de partida: «O primeiro chanzo é o Posto. Aí entrevístase á vítima, arroupámola e tentamos darlle seguridade para que poida denunciar».

Protección e recursos para as vítimas

Na UFAM, a área de protección conta con oito policías na capital. «Son os axeitados para o servizo», sinala Barrios, consciente de que sempre se desexarían máis recursos, pero defendendo que «as vítimas nunca sofren unha carencia de protección».

De feito, apostila este inspector ao mando desta unidade, que a protección a estas vítimas continúa mesmo aínda que non haxa condena: «Aínda que o xulgado non acorde unha sentenza condenatoria ou orde de protección, podemos manter a protección policial se a valoración de risco que facemos así o aconsella», subliña.

No ámbito rural, o EMUME coordina equipos distribuídos por toda a provincia, que asignan un axente protector a cada vítima. «Sempre é a mesma persoa, cun teléfono 24 horas os sete días da semana. Esa proximidade é imprescindible para traballar coa vítima, créase un vínculo», lembra García.

A súa unidade supervisa así mesmo o labor dos equipos Viogen e os Puntos de Atención Especializada. «Os axentes protectores reparten a asignación de casos para levar sempre á mesma vítima, para coñecer todo o caso en profundidade e que ela teña sempre esa persoa de referencia, á que se lle dá un teléfono de contacto 24-7, para que calquera cousa que ela queira comunicar teña ese axente protector sempre», explica o xefe da EMUME.

«Na nosa demarcación temos hoxe 1.014 vítimas no sistema Viogen», precisa o sarxento primeiro García. Un número que obriga a un control «pormenorizado e diario», matiza.

Perfís e retos na loita contra a violencia

En canto ao perfil dunha vítima de violencia sobre a muller, Barrios apresúrase a afirmar contundente que «non existe un perfil de vítima; é transversal. Igual chega unha muller de 65 que unha de 19 anos. As mulleres de máis idade adoitan ser máis reticentes pola cultura recibida, pero cada vez denuncian máis».

García comparte esa percepción desde o territorio: «A complexidade aumenta cando a vítima non quere denunciar. Nestes casos o protocolo cero ampáranos, -podemos continuar investigando e protexéndoa- pero obríganos a recoller datos sen contar coa súa colaboración directa», explica o responsable da EMUME do Instituto Armado.

Cando a denuncia activa a maquinaria a Policía Nacional prioriza asegurar á vítima e ao seu contorno: «O primeiro sempre é protexer á muller e aos seus fillos, se os hai. Logo actuamos co agresor. Unha vez que a muller abandona a comisaría ten que ir a dependencias xudiciais», indica Barrios.

Ás veces é o propio equipo quen debe localizalo: «Hai agresores que tratan de evitar a acción policial, como desconectar o móbil ou refuxiarse noutro lugar, pero finalmente localízanse e detéñense a todos». A fase xudicial chega en cuestión de horas: «Non adoita tomarse declaración ao agresor na Comisaría, por recomendación da súa defensa só declara en sede xudicial», matiza.

En canto ao maltrato psicolóxico, non só físico, «ás veces o dano psicolóxico é devastador, mesmo sen agresión física; prodúcense ataques á dignidade, control económico, illamento…», explica o xefe da UFAM.

Na demarcación da Garda Civil, que controla un 90 por cento do territorio onde vive un dez por cento da poboación, segundo García, «Hai vítimas especialmente vulnerables: persoas con discapacidade, con problemas de adicción, con antecedentes de múltiples agresores…».

Tanto UFAM como EMUME atopan dificultades similares no seu labor diario dos axentes protectores, como o feito de que hai vítimas que non queren denunciar, agresores que reinciden ou contornos familiares hostís.

Barrios resúmeo así: «Un dos grandes retos son os casos resistentes. Vítimas atrapadas nun círculo do que custa saír ou que repiten patróns con distintos agresores».

Ambos responsables das unidades especializadas de ambos Corpos coinciden ao sinalar que non hai un perfil de muller maltratada. «É transversal, nin idade, nin estudos, nin se ten ou non fillos… nin a comarcas nin momentos» non se pode establecer un perfil porque afecta a todas as capas e a todas as idades, aínda que é certo que cando son maiores, pola educación que recibiron, son máis reticentes a denunciar», explica Barrios.

A violencia de xénero entre mozos ou menores tampouco é significativa, aseguran ambos Corpos. «Non hai un número determinado de denuncias por maltrato ao día nin unha media, poden ser cinco un día e outro só unha ou ningunha», apostila Barrios.

Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolvemento dos acontecementos, subliña a importancia de manter unha perspectiva informada sobre o tema.

Contexto e perspectivas

É importante salientar que este tipo de situacións non se producen no baleiro. Os antecedentes históricos e o contexto socioeconómico actual xogan un papel fundamental na comprensión completa destes eventos.

Expertos na materia sinalaron que a converxencia de múltiples factores creou as condicións propicias para o desenvolvemento actual dos acontecementos.

Desde diferentes sectores alzáronse voces que ofrecen perspectivas variadas sobre o tema. Mentres algúns analistas manteñen unha visión optimista sobre as posibles resolucións, outros advirten sobre os desafíos que poderían xurdir a curto e medio prazo.

Esta diversidade de opinións reflicte a complexidade inherente á situación.

Impacto en Galicia

No contexto galego, estes desenvolvementos adquiren unha dimensión particular. A comunidade autónoma, coa súa rica tradición e a súa posición estratéxica no noroeste peninsular, atópase nunha posición única para responder a estes desafíos.

As institucións locais, desde a Xunta de Galicia ata os concellos, están a seguir de preto a evolución dos acontecementos.

Análise en profundidade

Un exame detallado da situación revela múltiples capas de complexidade que merecen consideración. Os expertos consultados identificaron cando menos tres dimensións clave que deben terse en conta ao avaliar estes desenvolvementos.

En primeiro lugar, a dimensión económica non pode ser ignorada. Os mercados reaccionaron cunha mestura de cautela e expectativa, reflectindo a incerteza inherente á situación actual.

Os indicadores económicos suxiren que poderiamos estar ante un período de axustes significativos.

En segundo lugar, o aspecto social presenta os seus propios desafíos e oportunidades. A cidadanía demostrou un nivel de implicación sen precedentes, participando activamente no debate público a través de diversos canais.

Esta participación cidadá é vista por moitos como un signo positivo da vitalidade democrática.

Finalmente, a dimensión institucional require unha atención especial. As organizacións e entidades implicadas están a traballar para coordinar as súas respostas e garantir que se manteña a estabilidade necesaria para navegar estes tempos complexos.

Perspectivas de futuro

Ollando cara adiante, é evidente que os vindeiros meses serán cruciais para determinar o curso dos acontecementos. Os observadores coinciden en que estamos nun momento decisivo que podería definir tendencias a longo prazo.

A capacidade de adaptación e a flexibilidade serán elementos clave para navegar con éxito os desafíos que se aveciñan. Tanto as institucións como a cidadanía deberán manter unha actitude proactiva e estar preparadas para responder a desenvolvementos inesperados.

En última instancia, o resultado dependerá da capacidade colectiva para traballar cara a solucións construtivas que beneficien ao conxunto da sociedade. O diálogo, a cooperación e o compromiso co ben común serán fundamentais neste proceso.