Nos rexistros oficiais da comunidade autónoma hai hoxe máis animais de compañía que menores de idade: por cada persoa menor de 18 anos sobrevolean dous cans. A cifra do censo de razas e doutros animais de compañía medrou de forma sostida nos últimos anos e sitúa a Galicia nun escenario inédito para a demografía local, con implicacións sociais e administrativas que comezan a notarse nos concellos e nos servizos públicos.

Rexistro, números e mapa dunha tendencia

Os datos actualizados do Rexistro Galego de Identificación de Animais de Compañía (Regiac) elevan a 833.658 o número de mascotas inscritas, das que en torno ao 90% son cans. En paralelo, a poboación de menores de idade na comunidade sitúase en torno ás 365.000, o que deixa unha relación aproximada de dous cans por cada menor. Non é unha anécdota: trátase do cruce de dous procesos longos, o aumento da tenencia de animais de compañía e a dura contabilidade do declive demográfico de Galicia.

A distribución territorial non é homogénea. Nas cidades con máis poboación, como Vigo ou a Coruña, os parques caninos e as praias con horarios específicos para cans aumentaron visibilidade e uso; no rural, a presenza de mascotas cumpre funcións que van máis aló da compañía, desde o control de pragas ata o coidado de fincas. Fontes da administración local sinalan que o incremento nos rexistros séntese nas ventás municipais, onde se tramitan chapas, microchips e certificados.

O volume total de inscricións foi á alza de forma continuada. Desde o pasado agosto, a media de inscricións mensuais supera o milleiro, e o acumulado arroxa un incremento do 78% desde 2018, ano en que entrou en vigor a normativa autonómica que marcou un punto de inflexión para o control e a identificación dos animais de compañía.

A lei que sacou a miles de cans do anonimato

A entrada en vigor da Lei de benestar animal autonómica activou o que moitos describen como un efecto lupa sobre un fenómeno que xa existía: a obriga de identificar aos cans —e máis tarde, por normativa estatal, aos gatos, furóns e aves— fixo aflorar miles de animais que até entón non figuraban en ningún censo. A Xunta lembrou hai meses que a identificación e o rexistro son obrigatorios, unha norma que empuxou a donos e criadores a regularizar a situación.

«É obrigatorio identificar e rexistrar todos os cans sen excepción», sinalou a administración autonómica en comunicacións aos concellos.

Ademais do chip e da inscrición, a lexislación estatal proxecta outras esixencias, como a obrigación de realizar cursos para a tenencia responsable de mascotas, mais esas medidas agardan aínda o desenvolvemento regulamentario. Mentres tanto, as ferramentas dixitais gañaron protagonismo: a tramitación electrónica do carné de mascota e os sistemas telemáticos para axilizar inscricións están en expansión, o que facilita que máis animais entren no sistema administrativo.

Un apartado que influencia no cómputo final é o das razas catalogadas como potencialmente perigosas. Actualmente figuran 20.606 cans nesa categoría no rexistro, unha cifra lixeiramente inferior aos 21.641 contabilizados hai dous anos. A caída apunta a unha combinación de controis máis estritos, cambios na posesión destas razas e á concienciación sobre os requisitos legais asociados.

Repercusións prácticas e próximos pasos

No eido das sancións e da xestión administrativa, a normativa contempla multas e medidas cautelares que poden chegar ata penas de ata 30.000 euros nos casos máis graves. A Xunta tramitou expedientes por infraccións moi graves —un o ano pasado— e decretou prohibicións d