Aldeas Infantiles SOS presentou en 2026 unha guía práctica dirixida a familias para orientar o uso de dispositivos no fogar ante o acceso cada vez máis temperán dos menores a internet e redes sociais. O documento, elaborado a partir de evidencia científica, entrevistas con especialistas e testemuños de adolescentes, pretende ofrecer criterios claros para convivir coa tecnoloxía e minimizar riscos como a exposición a contidos inapropiados, o ciberacoso e a perda de privacidade. A organización advirte de que a ausencia de normas claras en moitos fogares intensifica a preocupación entre pais e educadores. A publicación busca, en definitiva, converter o control tecnolóxico nun acompañamento responsable desde a infancia e a adolescencia.
A guía subliña que o acceso a teléfonos e plataformas dixitais adiantouse a idades escolares: máis do 70% dos menores entre 10 e 15 anos xa dispone dun móbil propio e aos 15 anos a cifra ascende ata o 94,8%. Ese salto sitúa o entorno dixital como un espazo central do lecer, a socialización e a construción da identidade, polo que os seus efectos trascenden o tempo de pantalla e afectan á vida emocional e relacional dos xoves. Os autores insisten en que entender como funcionan as plataformas e que consumen os menores é clave para calquera estratexia de acompañamento.
Entre os riscos detectados, a guía chama a atención sobre a normalización do acceso a contido sexual explícito a idades temperás: antes dos 16 anos, o 97,3% dos rapaces e o 78,3% das rapazas viron pornografía, segundo os datos recollidos. Os expertos alertan de que o material predominante adoita reproducir prácticas sen consentimento e estereotipos que distorsionan as expectativas afectivo-sexuais. Ademais, plataformas comerciais de contido para adultos, como OnlyFans, ampliaron os canais polos que os adolescentes poden atopar material sexualizado e con dinámicas de mercado sobre o propio corpo.
O ciberacoso aparece como outra das grandes ameazas: a guía estima que un de cada cinco adolescentes pode estar sufríndoo nalgún momento, unha cifra que reflicte tanto persecución directa como exclusión social virtual. A ese problema súmanse os discursos de odio e comunidades misóxinas que proliferan en certos nichos de internet, así como a desinformación impulsada por vídeos breves e mensaxes non contrastadas. Os responsables do estudo advirten de que os algoritmos tenden a priorizar o chamativo e o polarizante, o que dificulta o desenvolvemento do pensamento crítico nunha etapa aínda en formación.
Fronte a esa realidade, Aldeas Infantiles SOS propón abordar o dixital desde a dimensión emocional e educativa: non se trata só de prohibir, senón de ensinar aos menores a recoñecer e xestionar as súas reaccións fronte ao que ven na pantalla. Recomendan medidas prácticas como manter os dispositivos fóra do dormitorio para protexer o sono, alternar a hiperestimulación dixital con actividades que acheguen calma e movemento, e explicar aos xoves por que senten determinadas emocións en relación co que consumen. O obxectivo é que os adolescentes atopen nos adultos referentes que lles axuden a interpretar as súas experiencias en liña.
A guía inclúe tamén orientacións para o día a día no fogar: establecer horarios de uso adaptados á idade, crear espazos libres de pantallas e fixar límites coherentes. Subliña a importancia do exemplo: os pais que utilizan o móbil de forma constante terán dificultades para esixir moderación aos seus fillos. Por iso, as propostas insisten en combinar normas claras con diálogo e en adaptar as regras á madurez do menor máis que en impor controis ríxidos que poidan xerar distancia.
Os autores do informe reclaman ademais a implicación de centros educativos e administracións para artellar respostas colectivas que complementen o traballo familiar. O material apóiase en estudos científicos e en opinións de profesionais de distintos ámbitos, desde a pedagogía ata a saúde mental, para ofrecer ferramentas prácticas e fundamentadas. Fronte a unha realidade tecnolóxica en rápida evolución, a guía pretende ser un recurso para que as familias non queden soas ante problemas complexos e cambiantes.
Nun contexto no que as pantallas forman parte estable da vida infantil e xuvenil, a mensaxe final é de corresponsabilidade: acompañar aos menores esixe presenza, explicacións e límites ponderados, así como políticas que promovan contornos dixitais máis seguros. A guía de Aldeas Infantiles SOS aspira a facilitar ese acompañamento, proporcionando a nais, pais e educadores criterios e recursos para que a convivencia dixital sexa máis saudable e equilibrada.
