O Goberno español súmase ao plan da Axencia Internacional da Enerxía (AIE) para activar a maior liberación de reservas estratéxicas de petróleo da historia ante a escalada bélica en Oriente Medio. A oferta foi confirmada este mércores en Madrid pola vicepresidenta terceira e ministra para a Transición Ecolóxica, Sara Aagesen, que explicou que España está disposta a pór parte dos seus almacéns ao servizo dunha acción coordinada para frear a volatilidade dos mercados. A proposta da AIE, debatida nunha reunión de emerxencia, esixe a adhesión unánime dos seus membros para poder executarse. O obxectivo declarado é estabilizar prezos e asegurar subministracións ante os riscos que plantexa a crise internacional.
Segundo detallou Aagesen nun almorzo informativo celebrado no Hotel Rosewood Villa Magna, os depósitos españois conteñen o equivalente a 92 días do consumo nacional de cru, e o Executivo propón liberar algo máis de doce días desa cobertura para contribuír ao esforzo colectivo. En cifras aproximadas, a cantidade que España ofrece pór no mercado supera os 12 millóns de barrís, unha achega que, na súa opinión, axudaría a conter os picos de prezo e a garantir o abastecemento nos próximos meses. A ministra destacou que a decisión persegue unha función estabilizadora temporal mentres persisten as incertezas xeopolíticas.
A AIE presentou aos países membros un plan que, no seu deseño, duplicaría a magnitude da acción levada a cabo en 2022 tras a invasión rusa de Ucrania, cando se liberaron arredor de 182 millóns de barrís nunha operación concertada. Os responsables da Axencia consideran que unha intervención de maior alcance é necesaria ante a abrupta suba da volatilidade nos mercados enerxéticos provocada polos enfrontamentos na rexión. Para que a iniciativa saia adiante, a AIE precisa o respaldo unánime de todos os seus membros, polo que a oferta española inscribese nunha chamada á coordinación internacional.
Fontes do Ministerio para a Transición Ecolóxica explicaron que a decisión de ofrecer parte das reservas é plenamente compatible coas obrigas de mantemento de stock que impoñen os marcos europeos e nacionais, e que se busca preservar un marxe de seguridade suficiente para o consumo interno. O Executivo trasladou á AIE a súa disposición a participar na colocación coordinada de cru, aínda que subliñou que o calendario e a magnitude exacta das entregas dependerán do consenso con outros países. No Goberno confían en que unha acción conxunta reduza a presión sobre os prezos da gasolina e do diésel nos próximos meses.
Analistas consultados lembran que as liberacións de reservas teñen un efecto limitado e temporal: serven para aliviar tensións puntuais nos mercados, pero non substitúen a necesidade de medidas estruturais para abordar a dependencia de combustibles fósiles. A ministra Aagesen vinculou a decisión internacional á axenda de transición enerxética do Executivo, insistindo na importancia de avanzar en eficiencia e renovables para reducir a exposición a crises externas. Non obstante, admitiu que a urxencia do momento obriga a recorrer a ferramentas de curto prazo para garantir a estabilidade.
A reapertura da intervención sobre reservas chega nun contexto de forte sensibilidade política polo aumento continuado dos carburantes, asunto que condiciona a percepción cidadá sobre a economía e o custo da vida. Na práctica, os países que participen na operación terán que coordinar as vendas e o seu calendario para evitar efectos contraproducentes nos prezos. A AIE, que actúa como coordinador técnico, pretende deseñar unha intervención escalonada e transparente que reduza a incerteza e permita calibrar a resposta segundo evolucione a situación en Oriente Medio.
Fontes europeas sinalan que, ademais do aspecto inmediato de estabilización, a operación busca enviar unha sinal política conxunta que disuada de novas perturbacións no mercado enerxético. O Goberno español, segundo Aagesen, mostrou disposición a aliñarse con esa estratexia e a colaborar con socios europeos e aliados, tanto na planificación como na execución. A curto prazo, a atención centrarase na reunión da AIE e nas negociacións técnicas para concretar os termos da liberación e o seu posible impacto nos subministracións e nos prezos.
A iniciativa aínda debe sortear o trámite da unanimidade entre países membros da AIE, e a súa posta en marcha non ten, por agora, un calendario definitivo público. Mentres tanto, o Executivo mantén abertas as vías de diálogo cos sectores afectados e coa Comisión Europea para coordinar as actuacións. En Madrid advirten de que, aínda que a medida pode aliviar a presión sobre os mercados, a solución duradeira pasará por políticas que reduzan a exposición a conflitos externos e aceleren a descarbonización do sistema enerxético.
