Carlos Mazón, expresidente de la Generalitat valenciana, non será investigado penalmente polo Tribunal Superior de Justicia de la Comunitat Valenciana (TSJCV) pola súa actuación durante a DANA de 2024, segundo un auto coñecido o 16 de marzo de 2026. A Sala do Civil e Penal decidiu por unanimidade que non existe un «fundamento sólido e obxectivo» para atribuírlle un delito, aínda que reclama que a instrución no xulgado de Catarroja continúe. A determinación responde á exposición razoada que elevou a xuíza instrutora, pero limita a súa análise á posible responsabilidade penal do aforado.
O auto, de setenta páxinas, recorda que Mazón xa non ocupaba un cargo executivo o día do temporal e que na súa situación actual é deputado en Les Corts, o que o converte en aforado. Os maxistrados conclúen que a lexislación autonómica non lle confire deberes concretos que lle outorguen a chamada «posición de garante», requisito clave para sosteñer unha acusación por omisión en homicidio imprudente.
A Sala descarta ademais elementos probatorios que permitan vincular ao expresidente co envío do Es-Alert á poboación, mensaxe emitido ás 20:11 horas na xornada na que faleceron 230 persoas a causa da DANA. O tribunal matiza que, pese a recoñecer a gravidade e a traxedia dos feitos, a súa función limítase a examinar se existe responsabilidade penal, non valoracións de carácter moral ou político.
Motivos xurídicos do rexeitamento
Os cinco maxistrados sinalan que para admitir a investigación deben existir indicios reforzados de criminalidade e unha individualización precisa da conduta imputable. Segundo a resolución, «non basta calquera sospeita ou conxectura» e non son suficientes alusío ns indirectas ou posibilidades máis ou menos plausibles.
«Non se aprecia un fundamento sólido e obxectivo de que os feitos descritos revistan carácter de delito»
O auto recolle que, ante a ausencia de deberes específicos recollidos na normativa, non pode sosterse xuridicamente unha omisión punible por parte de Mazón. A resolución pode ser recorrida ante o propio TSJCV nun prazo de tres días, aínda que o seu pronunciamento limítase exclusivamente á posible responsabilidade penal do exxefe do Consell.
A causa continúa en Catarroja
A decisión do Tribunal Superior non implica o peche do procedemento. A xuíza de Catarroja que instrúe a causa, Nuria Ruiz Tobarra, prorrogou a instrución seis meses máis a partir do 30 de abril e poderá seguir recollendo probas contra os demais investigados. No sumario permanecen abertas as dilixencias contra a exconselleira Salomé Pradas e o exsecretario autonómico Emilio Argüeso.
A Sala subliña que as vítimas teñen dereito a coñecer a verdade e a recibir xustiza e reparación, pero que ese anhelo debe encamiñarse polos cauces do Código Penal. En palabras do auto, o tribunal só pode analizar «desde unha perspectiva xurídico-penal» e respectando os principios de legalidade e culpabilidade.
A Fiscalía xa expresara reservas arredor da solidez dos indicios contra Mazón, indicando que non existían probas coa suficiente consistencia para sustentar a súa imputación. Os maxistrados fixeron súa esa esixencia de solidez probatoria para autorizar a apertura dunha causa penal contra un aforado.
Fontes xudiciais sinalan que a decisión pretende evitar que a investigación penal se estenda sen unha individualización clara de actuacións concretas imputables ao investigado. O tribunal pide probas que mostren unha conduta susceptible de reproche penal, non meras omisións xenéricas atribuíbles a responsabilidades de carácter político.
A instrutora poderá proseguir coa investigación no xulgado de Catarroja, onde está pendente a depuración de responsabilidades administrativas e penais doutras persoas implicadas. A prórroga acordada e a posibilidade de novas dilixencias manteñen aberta a vía xudicial para esclarecer os feitos e determinar posibles responsabilidades.
O auto do TSJCV marca así un límite á extensión da persecución penal de altos cargos en situacións de emerxencia, ao esixir unha correlación directa entre deberes legais e conduta omisiva punible. No marco desa esixencia, o tribunal decidiu que, por agora, non hai base xurídica suficiente para investigar penalmente a Mazón.
