Dous novos estudos liderados por investigadores do International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA) en Austria, publicados en marzo de 2026, conclúen que non bastará con deter as emisións de gases de efecto invernadoiro: será necesario eliminar activamente CO₂ da atmosfera e manter emisións netas negativas durante séculos para estabilizar o cambio climático. As investigacións, abordadas desde perspectivas tecnolóxicas, xurídicas e económicas, advirten de que fenómenos como a subida do nivel do mar e o desxeo do permafrost seguirán agravándose aínda que a temperatura media global se estabilice en 1,5 °C. Os autores alertan de que as políticas actuais non contemplan compromisos a longo prazo suficientes para facer fronte a eses procesos acumulativos.
Unha das pezas académicas, publicada en Environmental Research Letters, examina en detalle como a inercia física do sistema climático —especificamente a elevación do nivel do mar e as emisións liberadas polo permafrost— esixe un enfoque distinto ao tradicional obxectivo de emisións netas cero. Os investigadores simularon escenarios de mitigación e conclúen que, aínda que se alcance o obxectivo de 1,5 °C, os impactos xa desencadeados continuarán desenvolvéndose salvo que se extraia CO₂ de xeito sostido. Segundo o estudo, frear o empeoramento deses fenómenos require non só reducir emisións senón compensalas coa remoción activa durante séculos.
A outra investigación, que avalía a viabilidade económica e as implicacións a longo prazo dunha política centrada na eliminación de dióxido de carbono (CDR), subliña que as actuais estimacións de custe e capacidade son insuficientes para as ambicións plantexadas. Os autores analizan tecnoloxías emerxentes —desde solucións baseadas na natureza ata a captura directa do aire— e conclúen que escalar esas opcións á magnitude necesaria esixir á investimentos persistentes, marcos reguladores sólidos e mecanismos financeiros internacionais que hoxe non existen. O estudo advirte asemade sobre o risco de tratar a CDR como unha solución rápida que permita atrasar a redución de emisións.
Para ilustrar o alcance do problema, os investigadores sinalan que o desxeo do permafrost liberaría enormes cantidades de metano e CO₂ que amplificarían o quecemento, mentres que a subida do nivel do mar comprometería infraestruturas e centros urbanos costeiros. «Os impactos a longo prazo non son riscos futuros abstractos; representan danos significativos que afectan a centos de millóns de persoas», afirma Johannes Bednar, autor principal de un dos traballos. Bednar insiste en que estabilizar eses impactos implica un compromiso a longo prazo coa remoción de CO₂ e con políticas que transcendan os ciclos electorais e os prazos das actuais estratexias climáticas.
As tecnoloxías de eliminación de CO₂ existen en varios graos de madurez, pero actualmente operan a pequena escala e con custes elevados, segundo sinalan ambas investigacións. As solucións naturais, como a reforestación ou a restauración de humidais, ofrecen beneficios adicionais para a biodiversidade e a resiliencia, pero tampouco bastan por si soas para acadar as cifras de retirada que os modelos indican como necesarias. Pola súa banda, opcións tecnolóxicas como a captura directa do aire (DAC) requiren enormes despregamentos enerxéticos e sistemas de almacenamento ou utilización do carbono que garantan a permanencia da remoción.
Desde a óptica política e xurídica, os estudos reclaman marcos de gobernanza que asignen responsabilidades claras, aseguren a transparencia e eviten a dobre contabilización de reducións e retiradas de carbono. Sen instrumentos fiables de verificación e sen compromisos vinculantes a longo prazo, advirten os autores, existe o perigo de que a promesa de CDR sirva como excusa para relaxar as medidas de redución de emisións inmediatas. A coordinación internacional será ademais esencial para distribuír custes, tecnoloxías e recursos entre países con diferente capacidade técnica e financeira.
As conclusións obrigan a replantexar os plans nacionais e as contribucións previstas no marco do Acuerdo de París, que até agora se centraron principalmente en acadar a neutralidade de carbono en torno a mediados de século. Para cumprir os obxectivos climáticos e limitar os danos xa encamiñados, sosteñen os estudos, é preciso integrar a remoción de carbono como unha política de Estado con horizonte pluridecenal, acompañada de investimentos sostidos en I+D e en infraestruturas de captura e almacenamento.
A magnitude do reto, conclúen os investigadores, plantea dilemas técnicos, económicos e éticos: como financiar décadas de eliminación de CO₂? Que garantías hai sobre a permanencia do carbono secuestrado? E como compatibilizar a expansión de tecnoloxías intensivas en enerxía cos obxectivos de descarbonización? As respostas non son sinxelas, pero ambos traballos coinciden nunha cousa inequívoca: sen unha estratexia sostida e a gran escala para extraer dióxido de carbono da atmosfera, os esforzos por limitar o quecemento e protexer ás poboacións máis vulnerables estarán incompletos.
