Estados Unidos, a través do Departamento do Tesouro, autorizou este venres a compra e venda temporal de petróleo iraniano que se atopa varado en buques en alta mar. A medida, anunciada polo secretario do Tesouro, Scott Bessent, pretende inxectar ata 140 millóns de barrís ao mercado e estará en vigor para cargamentos embarcados desde este venres ata o 19 de abril, co obxectivo inmediato de aliviar a presión sobre os prezos dos combustibles tras o peche parcial do Estreito de Ormuz e a escalada do conflito coa República Islámica.

Que implica a autorización e como funcionará

Non se trata dun levantamento permanente das sancións senón dunha exención temporal limitada no tempo e no volume. A autorización permite que cargamentos xa embarcados, que doutra maneira quedarían inmobilizados por restricións financeiras e aseguradoras, poidan ser vendidos e descargados. Desde a Casa Branca insistiron en que a medida busca recuperar barrís para o mercado sen normalizar o acceso de Irán aos ingresos e servizos financeiros internacionais.

No seu comunicado, Bessent advertiu que «Irán terá dificultades para acceder aos ingresos xerados», unha frase que resume a dobre intención da administración: aumentar a oferta para conter prezos sen renunciar á presión económica sobre Teerán. A operación inclúe condicións sobre o destino dos fondos e mecanismos para impedir o uso directo dos ingresos en favor do réxime.

A lóxistica detrás da medida non é trivial. Os cargamentos varados dependen de aseguradoras, bancos correspondentes e portos dispostos a recibir hidrocarburos vinculados, aínda que sexa temporalmente, a Irán. Ademais, a exención só corre mentres persistan as condicións autorizadas; se o conflito se agrava e o tránsito polo Golfo se interrompe de novo, os efectos no mercado poderían reverterse con rapidez.

Antecedentes e por que Washington optou por ceder

A relaxación das restricións prodúcese despois de semanas de fortes subidas do petróleo: o barril de brent, referencia en Europa, pasou de cotizar ao redor de 72,48 euros a finais de febreiro a superar os 108 euros esta semana, con picos que alcanzaron máis de 119 euros en momentos de máxima tensión. A escalada impactou no peto dos consumidores e nos mercados financeiros; a Asociación Automobilística Americana (AAA) situou o prezo medio do galón entre 3,8 e 4,2 dólares e o índice S&P 500 rexistrou retrocesos ante a incerteza.

Históricamente Washington non é alleo a flexibilizar sancións por motivos de mercado: noutros episodios, emerxencias enerxéticas obrigaron aos gobernos a priorizar a estabilidade económica inmediata sobre a aplicación estrita de medidas punitivas. Agora a Casa Branca combina a autorización de vendas coa modificación de regras como a lei Jones —permitindo temporalmente maior flexibilidade no transporte marítimo— e unha exención similar aplicada esta semana a petróleo ruso varado.

A lóxica económica é elemental: máis oferta, cos mesmos niveis de demanda, tende a moderar prezos. Pero a eficacia depende de que os barrís cheguen a mercado real e a que compradores, aseguradoras e bancos acepten as condicións impostas. Ademais, a medida só actúa sobre stocks xa cargados; non garante unha solución estructural ao problema do subministro se o Estreito de Ormuz permanece inestable.

Impacto en España e en Galicia: efectos inmediatos e riscos locais

En España os efectos son palpables. Datos da Comisión Nacional dos Mercados e da Competencia (CNMC) reflicten que o diésel encareceu máis dun 30%.