O Comité de Memoria Histórica de la Comarca reclamou protección urxente para o grafiti histórico das Juventudes Galleguistas que se atopa na fachada do Monasterio de San Salvador de Celanova, parcialmente borrado durante a rodaxe dunha serie. A solicitude prodúcese dez días despois do incidente e pretende que o concello informe a Patrimonio e adopte medidas de conservación e sinalización. O colectivo pide ademais que se presente unha denuncia ante as autoridades para identificar aos responsables e avaliar os danos. O caso convértese nun foco de atención local polo valor histórico do mural e pola presunta negligencia na súa protección.
O grafiti, coñecido pola inscrición «Adiante / Semanario», é considerado polo Comité como un elemento relevante do patrimonio da memoria histórica local. Os responsables do colectivo solicitaron que se habilite algún tipo de protección física e unha sinalización que alerte sobre o estado da pintada e o seu carácter histórico. Tamén reclaman que Patrimonio realice unha avaliación técnica para determinar o alcance do dano e as actuacións necesarias para a súa conservación.
O presidente do Comité, Hixinio Araúxo, compareceu diante da fachada danada para documentar os feitos e reiterar a urxencia das medidas. Segundo o colectivo, a intervención que deixou a pintura medio borrada produciuse durante unha gravación e non houbo, nese momento, as precaucións necesarias para preservar o motivo histórico. Ata a data, o Comité afirma non ter coñecemento de que o concello teña presentado unha denuncia polo sucedido.
Reclamacións ao concello
Entre as peticións dirixidas ao goberno municipal figuran a instalación dun elemento disuasorio e a colocación dun cartel informativo sobre a condición do grafiti. O Comité considera que estas actuacións son mínimas e urxentes para evitar novos danos e para advertir a terceiras persoas sobre a protección do ben. Se o concello non está en disposición de acomete-las, o colectivo solicita permiso para colocalas por conta propia e, ao mesmo tempo, presentar a denuncia pertinente.
«É urxente protexelo»,
O Comité tamén pediu formalmente que o concello notifique o ocorrido á delegación de Patrimonio para que os técnicos poidan avaliar o estado de conservación. Esa comunicación, segundo o colectivo, permitiría determinar se procede unha intervención de restauración e que procedementos legais deben iniciarse para depurar responsabilidades. A falta dunha actuación oficial motivou a petición de medidas alternativas por parte dos defensores da memoria histórica.
Reunión e próximos pasos
O día 9 do presente mes o Comité rexistrou unha solicitude de «reunión urxente» co goberno municipal para abordar o asunto; o encontro está programado para celebrarse este domingo, segundo confirmaron os convocantes. Nesa cita agardan obter compromisos concretos sobre protección, comunicación a Patrimonio e a presentación da denuncia que reclaman. De non recibir unha resposta satisfactoria, anuncian que seguirán adiante con accións propias para preservar a pintada e co trámite administrativo correspondente.
A controversia abre un debate máis amplo sobre a protección de elementos vinculados á memoria histórica en edificios con valor patrimonial. O Monasterio de San Salvador, ademais do seu interese arquitectónico e turístico, alberga manifestacións gráficas e simbólicas que para colectivos memoriais constitúen vestixios esenciais de episodios e organizacións do pasado. A preservación destes testemuños plantea a necesidade de protocolos claros cando se permiten rodaxes ou outros usos en contornas históricas.
O Comité insiste en que a actuación sobre o grafiti non debe limitarse a unha reparación estética, senón que require unha avaliación técnica que garanta a conservación a longo prazo e o recoñecemento do seu valor documental. Así mesmo, subliñan a importancia de aclarar se existiron negligencias durante a gravación e de establecer responsabilidades, tanto administrativas como, no seu caso, penais.
O resultado da reunión deste domingo marcará os próximos pasos: a posible presentación formal dunha denuncia por parte do concello ou, en defecto diso, a acción directa do Comité para sinalizar e protexer o grafiti mentres se coordina a valoración técnica con Patrimonio. Veciños e colectivos culturais vixían de cerca a evolución do caso, que colocou en primeiro plano a protección do patrimonio inmaterial en espazos monumentais.
