Un café nas alturas: Fariba Ehsan / PI STUDIO
Fariba Ehsan fuxiu de Irán hai máis de trinta anos. A súa historia exemplifica a dureza coa que as leis dese país tratan as mulleres.
Tras o seu divorcio, a súa vida converteuse nun inferno. En Irán ser muller, nova e divorciada é un estigma que acompaña cada paso da existencia.
Desesperada, tivo que escoller entre quedar en Irán coa súa filla, sufrindo unha discriminación atroz, ou marchar do país sen ela –a custodia correspóndelles alí aos homes– para loitar, desde España, por recuperala. Elixiu o segundo.
A loita polos dereitos das mulleres iranianas
En Madrid, onde reside, loita desde entón por denunciar a represión que sofren as mulleres no seu país e por darlles voz no mundo.
Asegura que a discriminación chega a todos os ámbitos: “Son humilladas na casa -no matrimonio-, non teñen ningún dereito, non poden saír sen o permiso dos seus maridos, non poden ter pasaporte, non poden ir traballar nin estudar; todo está nas mans dos seus maridos”.
“As mulleres somos escravas dos homes en Irán!”, asegura.
O caso de Masha Amini e as protestas
Neste 'Café nas alturas', Fariba Ehsan lembra a tráxica morte en 2022 de Masha Amini, a moza que foi arrestada en Teherán por non levar correctamente o yihab (velo islámico) e golpeada ata causarlle a morte.
A onda de protestas que se desatou en Irán e a dura represión que exerceu o réxime islámico dos aiatolás marcaron un antes e un despois na historia contemporánea do país.
“As mulleres saíron á rúa, cóbado con cóbado xunto aos homes -os pais, os irmáns- para reivindicar dereitos e poñer fin á discriminación”, sinala.
Discriminación legal e represión
“As leis do Islam son discriminatorias”, prosegue. “A herdanza dunha muller é a metade ca dun home, nun divorcio a custodia (dos fillos) é sempre do pai, o testemuño dun home vale igual ca o de dúas mulleres, o castigo que recibe unha muller é o dobre ca o dun home”, denuncia con xesto de amargura.
Lamenta tamén que os medios de comunicación occidentais non se fagan eco, coa forza que merece, das mortes que a dura represión da ditadura aplica aos activistas do movemento ‘Muller, Vida, Liberdade’ nos últimos tempos.
“A finais de 2025 e comezos deste ano, houbo manifestacións a favor dos dereitos máis básicos e (os manifestantes) recibiron balas; só entre o 8 e o 9 de xaneiro mataron a máis de 30.000 persoas nas rúas de Irán”.
Conflito internacional e futuro de Irán
Na entrevista, Fariba Ehsan opina tamén sobre o debate acerca da prohibición do burka que se desatou en España, valora o recoñecemento que o Concello de Madrid concedeu á súa organización nos premios Clara Campoamor con motivo do Día Internacional da Muller, e analiza a situación bélica que vive o seu país tras atacar Estados Unidos e Israel instalacións nucleares e sedes clave de Irán, que remataron mesmo coa vida do aiatolá Jamenei.
“Os iranianos levan moito tempo loitando contra o réxime sen ningún tipo de apoio por parte de Occidente, pero cando falamos de apoio internacional non queremos que sexa invadindo o país, bombardeando Irán ou realizando unha intervención militar”, lamenta.
“Hai outras formas de (exercer) sancións”, apostila.
Fariba Ehsan pon ademais o acento no perigo de rexionalización do conflito: “Cando Estados Unidos ataca Irán, ataca todo o pobo iraniano, e a súa acción pode levar a un conflito máis grande e máis complicado na rexión”.
“Pode provocar máis conflito a nivel mundial”, considera.
Tras recoñecer que a morte do aiatolá Jamenei divide Irán entre as celebracións dos opositores ao réxime e o loito dos seus fieis, Ehsan sinala que “unha parte da poboación iraniana desexaba que EEUU atacase Irán, pero ese desexo non era real, era só unha forma de dicir que estamos fartos e desesperados, unha forma de pedir axuda; pero atacar con bombas e con mísiles á poboación non é axudar”.
