Félix Mondelo deixará hoxe a decanía do Colegio de Abogados de Lugo nun acto que se celebrará ás 19.30 na sede colegial, onde entregará a chave do armario das togas a Xosé Manuel Fernández Varela, gañador das últimas eleccións. Mondelo pon fin a unha etapa de quince anos como decano e ve a renuncia como peche dun ciclo tras máis de dúas décadas formando parte das directivas. A decisión prodúcese nun momento no que reclama melloras na organización e financiamento da xustiza.

O relevo representa ademais o desenlace dunhas eleccións que, segundo Mondelo, devolvéron a democracia interna ao colexio tras procesos previos. O cargo, explica, non está remunerado e comporta unha intensa dedicación, mediación entre colegas e relación constante con órganos xudiciais e autoridades. Durante o seu mandato, o colexio trouxo a Lugo figuras do ámbito xurídico e fomentou a visibilidade profesional na provincia.

Nado en 1952 na Porta de Santiago, xunto á catedral, Mondelo comezou a exercer hai 44 anos. Ao longo da súa traxectoria alternou a representación do colexio coa práctica profesional, aínda que admite que nos últimos tempos foi desacelerando a actividade como avogado. O seu discurso é pausado e conciliador; na despedida enfatiza tanto os logros como os retos que quedan por resolver na administración da xustiza.

Traxectoria e relevo

Mondelo ingresou na xunta do colexio hai 24 anos e foi vicedecano durante a etapa de Núñez Torrón, antes de asumir a decanía en decembro de 2010, tras unhas eleccións que el mesmo describe como as primeiras plenamente democráticas en moito tempo. Nas votacións de 2010 presentouse, entre outras, a xa finada Paula Alvarellos, e a súa candidatura resultou vencedora.

Desde entón, lembra, a institución organizou actividades formativas e encontros con maxistrados e fiscais relevantes que pasaron por Lugo a invitación do colexio. Nomeou, entre outros, maxistrados e ao fiscal xeral que acudiron a conferencias ou mesas redondas; a asistencia destas figuras, subliña, fíxose sen percibir honorarios, só sufragando aloxamento e ceas.

«Deixo a decanía despois de 15 anos»,

O acto de hoxe simboliza tamén a transmisión formal de responsabilidades: a entrega da chave do armario das togas que, segundo a tradición colegial, representa a custodia e a responsabilidade sobre a profesión na provincia. Fernández Varela tomará posesión nun contexto marcado por debates sobre recursos, medios e a adaptación tecnolóxica dos servizos xudiciais.

Diagnóstico sobre a administración da xustiza

Para Mondelo, os problemas que lastran a xustiza en España non son só de orzamento, aínda que recoñece que a dotación financeira resulta insuficiente. Sinala que a principal carencia é a falta de organización e coordinación entre as comunidades autónomas, cada unha coas súas ferramentas dixitais e criterios de xestión propios.

Denuncia, ademais, unha dispersión de responsabilidades: a xestión do persoal recae nas comunidades, os secretarios xudiciais forman un corpo nacional e a supervisión dos xuíces corresponde ao Consello Xeral do Poder Xudicial. «Imagina unha empresa con cinco xefes, cada un distinto», describe para explicar a complexidade administrativa.

«Se invertiran o 30% do que se destina ao Ministerio de Hacienda, outro galo nos cantaría»,

Mondelo confía en que reformas legais como a prevista Lei de Eficiencia da Administración de Xustiza impulsen cambios estruturais. Entre as medidas que agarda figura a organización do persoal por especialidades e non por destino fixo, un modelo que, na súa opinión, facilitaría a adaptación de recursos ás necesidades reais dos órganos xudiciais.

Durante a entrevista lembraba episodios e decisións persoais: deixou a directiva por motivos persoais durante dous anos e regresou a petición de compañeiros que o animaron a concurrir á decanatura en 2010. Prometeu inicialmente dez anos de mandato e acabou alongando a súa etapa ante a falta de relevo inmediato.

No seu balance, subliña a satisfacción de representar a profesión en Lugo e a oportunidade de coñecer a xuristas relevantes. Tamén advirte da necesidade de unidade entre colegas e dunha maior implicación institucional para garantir recursos e solucións homoxéneas en todo o territorio.

O traspaso da decanía marca o peche dunha longa etapa na vida colegial lucense e abre unha nova etapa que, segundo Mondelo, esixiralle á nova xunta unha combinación de xestión interna, interlocución coas administracións e aposta pola modernización tecnolóxica do servizo público de xustiza.