Friol encheu de vida a aldea de Ousá este domingo 22 de marzo coa celebración da 32ª Feira do Queixo e Pan de Ousá. A xornada, acompañada por un sol inesperado para a época, atraiu a miles de visitantes que percorreron os postos onde medio cento de productoras amosaron os seus queixos e cinco panaderías desplegaron fornos e panes artesáns. Música na rúa, obradoiros infantís e degustacións completaron unha cita que, ademais de presentar produtos, volveu poñer sobre a mesa os retos e as oportunidades do sector agroalimentario na comarca de Lugo.
Un mercado que combina tradición e economía local
Pasear pola feira era coteixar oficio e mercado: detrás de cada cuña de queixo había historias de explotacións familiares, ordenos nocturnos e receitas transmitidas de nai a filla. As queixeiras —mulleres e homes que en moitos casos elaboran poucas pezas á semana— explicaban aos visitantes as diferenzas de curación, o tipo de leite e o clima da zona. Cinco panaderías artesás presentaron hogazas de masa nai, panes de centeo e outras pezas menos frecuentes na oferta urbana, e moitos asistentes achegáronse a ver o amasado en directo e a mercar directamente a quen seguen a traballar con forno de leña.
Os datos de presenza confirman a vitalidade do evento: ao redor de 50 postos de queixo e 5 panaderías, xunto a postos de conservas e produtos do monte, xeraron un fluxo continuo de público durante toda a mañá. Segundo os organizadores, a afluencia superou con facilidade as expectativas e permitiu que moitas pequenas explotacións pechasen vendas que serán determinantes para o seu comercio durante meses. Pola súa banda, os establecementos hostaleiros de Friol e os aloxamentos rurais notaron un repunte nas reservas e no consumo, o que subliña o efecto multiplicador da feira sobre a economía local.
As imaxes de Xesús Ponte percorreron a xornada: mans enfarinadas, queixos apilados e conversa entre xeracións. Esas instantáneas non son só anécdota; son proba de que a feira mantén ese vínculo afectivo entre consumidor e produtor que outras feiras masificadas perden con facilidade. Á falta dunha cifra oficial de recadación, a percepción foi unánime: Ousá volveu a ser, por un día, o escaparate principal dos produtos lajos.
Historia, identidade e preservación de saberes
A Feira do Queixo e Pan de Ousá xurdiu a principios da década dos noventa como moitas feiras rurais galegas: un intento de poñer en valor as producións locais fronte á presión da agricultura industrial. Con tres décadas ás costas, a festa evolucionou sen perder a súa raíz. Friol conserva unha tradición agropecuaria arraigada, e festividades como esta funcionan hoxe como memoria activa. Non é casualidade que asistentes habituais comentaran que a feira lembra aos mercados de antes, onde a compra ía acompañada de charla e troco de experiencias.
Os queixos expostos correspondían á diversidade propia da Galicia interior: curacións curtas e medias, pezas de leite de vaca predominante e mesturas con leite de ovella ou cabra en casos puntuais. Estes produtos, polo seu carácter artesanal, afrontan retos específicos: controis sanitarios estritos, certificacións e a necesidade de desenvolver canles de venda estables. Nas conversas con algúns produtores aflorou a inquedanza por adaptar as técnicas tradicionais ás demandas contemporáneas sen perder a identidade, un equilibrio que moitas pequenas empresas aínda buscan.
Friol e o seu contorno non están sós nessa busca. Outras comarcas galegas apostaron por rutas gastronómicas, pola creación de selos de calidade e pola colaboración entre concellos e asociacións agrarias. Estas fórmulas permiten converter feiras puntuais en proxectos a longo prazo que atra
