Galicia pechou 2025 cunha cifra histórica: máis de 55.000 testamentos asinados ante notario, un crecemento sostido que situou á comunidade na segunda posición do país por taxa de testamentos por habitante. O impulso que deixou a pandemia, unido a unha maior planificación entre persoas de mediana idade, explica parte do fenómeno que agora confirma o Colexio do Notariado.
Repunte histórico e datos clave
As notarías galegas rexistraron un incremento do 5% respecto de 2024 e do 20% nos últimos cinco anos. Esa progresión sitúa a Galicia nunha incidencia de 202,6 testamentos por cada 10.000 habitantes, só por detrás de Baleares, cuxa cifra está condicionada por factores demográficos e residenciais moi distintos. En termos absolutos, Galicia figura quinta no ránking autonómico —por detrás de Cataluña, Andalucía, Madrid e Comunidad Valenciana—, pero o seu peso relativo sobre a poboación colócaa entre as comunidades con maior cultura sucesoria.
No balance nacional, case 775.000 testamentos outorgáronse en España en 2025, cifra que supera en máis de 156.000 os rexistros de 2020. Galicia aporta máis de 306.000 dos case 4,2 millóns de testamentos contabilizados no quinquenio, o que representa un 7,2% do total nacional: máis dun punto por riba do seu peso demográfico. Comunidades con menor tradición testamentaria aceleraron máis en termos porcentuais —Cantabria, Aragón ou Murcia amosan incrementos superiores ao 28% entre 2020 e 2025—, pero ese ritmo debe lerse xunto co feito de que Galicia partía xa dunha base elevada.
Desde os maiores ata as persoas na corentena: un cambio cultural
O virus deixou algo máis que ondas sanitarias: espertou a urxencia de ordenar o futuro. O que antes se vía como un trámite de idade avanzada foi cedendo paso a decisións tomadas por persoas na corentena e na cincuentena. Notarios consultados insisten en que a preocupación principal de quen se achega aos seus despachos é garantir o benestar dos fillos e evitar litixios familiares, pero tamén hai un compoñente de planificación patrimonial cada vez máis frecuente entre propietarios de segundas vivendas e quen posúe pequenos bens rústicos no rural galego.
A xenese desta conduta ten raíces locais. Galicia leva décadas convivindo coa emigración, a concentración da propiedade e o relevo xeracional en explotacións pequenas. Ese mapa socioeconómico alimenta unha cultura na que a transmisión ordenada do patrimonio considérase unha responsabilidade familiar. A iso sumouse a maior conciencia legal e a difusión de opcións como a cláusula de mellora ou os usufrutos, ferramentas que permiten modular a herdanza e reducir roces entre herdeiros.
Ademais, o custe do trámite é un factor que facilita a expansión do testamento: por uns 50 euros e presentando o DNI pódese formalizar unha última vontade. Ese elemento práctico, unido a campañas informativas e á recomendación xeral dos notarios de testar «a calquera idade», converteu o excepcional en rutinario.
Repercusións e próximos pasos
O aumento sostido de testamentos repercute en ámbitos tan dispares como a tramitación fiscal, a seguridade xurídica das transmisións e a redución de conflitos sucesorios. Unha vontade clara e formalizada ante notario acorta procedementos e minimiza a litigiosidade, algo que repercute positivamente nas familias e tamén na carga de traballo de xulgados e rexistros.
Tampouco hai que perder de vista a dimensión política e fiscal. As comunidades autónomas xestionan gran parte do marco de impostos sobre sucesión e do relativo á recadación, polo que o incremento de testamentos pode ter impacto na recadación e abrir debates sobre bonificacións, deducións ou axustes normativos.
