Nos rexistros autonómicos de mascotas hai hoxe o dobre de cans que de menores de idade. Segundo os datos facilitados pola Consellería de Medio Ambiente, en Galicia figuran inscritas no Regiac un total de 833.658 mascotas —ao redor do 90% cans—, mentres que a cifra de persoas menores de idade rolda as 365.000. A comparación, á primeira vista anecdótica, pon o foco en tendencias demográficas e sociais que veñen marcando a comunidade desde hai anos.
O mapa do rexistro: cantos animais e por que suben
Os números non son unha casualidade. A aprobación da Lei de benestar animal e a obrigatoriedade de identificación sacaron á luz miles de cans que ata entón vivían sen chip nin ficha nos sistemas oficiais. Na Xunta recoñecen que o temor a sancións impulsou un aluvión inicial de inscricións; desde 2018 o censo incrementouse un 78% e, desde o pasado agosto, a media mensual mantense por encima do milleiro de rexistros.
Boa parte desas inscricións responden ademais a unha mellora nos procedementos administrativos. A administración autonómica habilitou tramitación electrónica e campañas informativas que facilitaron a alta masiva, sobre todo en grandes municipios como Vigo, onde imaxes de paseantes e dos seus cans en parques como o de María Xosé Queizán converteron nunha postal cotiá.
Con todo, a cifra total inclúe tamén gatos, furóns e aves rapaces; aínda así, os cans constitúen a inmensa maioría. Dentro do censo aparecen 20.606 cans catalogados como potencialmente perigosos, unha cifra que baixou respecto dos 21.641 rexistrados hai dous anos. Esa redución, segundo fontes oficiais, responde tanto a unha maior identificación —que permite depurar a estatística— como a cambios na tenza real dalgunhas razas.
O rexistro, ademais, serviu para detectar incumprimentos. A falta de identificación é a infracción máis frecuente; a Xunta lembra de forma periódica a obrigatoriedade de rexistrar e identificar con chip a todos os animais, unha norma que a normativa estatal estendeu a gatos e a outras especies. En ausencia de confirmación oficial sobre sancións concretas en cada municipio, hai expedientes que demostran que en casos extremos aplícanse medidas duras: multas que poden acadar os 30.000 euros e prohibicións de tenza por varios anos.
Demografía, coidados e economía: por que importan estes números
Que haxa máis cans que crianzas non é un fenómeno illado. Galicia leva décadas convivindo cun descenso da natalidade, envellecemento poboacional e perda de poboación nas áreas rurais; esa dinámica reduce a base de poboación infantil ao tempo que incrementa a demanda de benestar animal en fogares que, en moitos casos, buscan compañía para unha poboación envellecida ou para familias pequenas.
A tendencia ten consecuencias prácticas. O sector veterinario, do adestramento e os servizos para animais experimentou un auxe: consultas, residencias caninas e servizos de coidado a domicilio ganaron presenza en concellos onde antes eran residuais. Non é a primeira vez que a economía local se adapta a un cambio social que, agora, se ve reflectido en cifras oficiais.
En paralelo, emerxen tensións. A conciliación entre un alto número de mascotas e a protección do espazo público, o conflito en zonas urbanas por limpeza ou convivencia, e a atención en refuxios e protectoras —sometidas a unha demanda crecente— forman un paquete de retos que as administracións locais deben xestionar. A iso engádese a necesidade de formar aos propietarios; a normativa estatal inclúe a idea de cursos para a tenza responsable, pero o seu desenvolvemento regulamentario aínda está pendente.
