A Xunta prevé tramitar ao redor de 31.000 solicitudes de axudas da Política Agraria Común (PAC) presentadas por agricultores e gandeiros galegos en 2026, por un importe que superará os 220 millones de euros, segundo informou este venres no Parlamento o director xeral da PAC e do control alimentario. A convocatoria, aberta o 20 de febreiro, rexistrou un arranque intenso e, en poucas semanas, recibíronse case 5.500 solicitudes, o dobre das rexistradas na mesma fase do ano pasado. A comparecencia do responsable autonómico tivo lugar durante a comisión parlamentaria celebrada o 13 de marzo e serviu para detallar os prazos e as previsións de pago para as campañas en curso. A Xunta sostén que a xestión avanza coa ambición de completar os trámites esixidos pola normativa antes do 30 de xuño.
O dirixente que presentou os datos foi Juan José Cerviño, quen subliñou ante os grupos que a dinámica de recepción e tramitación de expedientes é similar á de exercicios previos pero cun crecemento nas peticións. Cerviño explicou que, unha vez publicados os datos polo Fondo Español de Garantía Agraria (FEGA) na primeira quincena de maio, a Administración galega poderá iniciar os procesos de cálculo para artellar o pagamento final das axudas directas e das medidas agroambientais. Ese pago final correspondente á campaña de 2025 sitúase, segundo as súas previsións, entre os 55-60 millones de euros adicionais e farase efectivo antes do último día do mes de xuño, data límite fixada pola normativa comunitaria.
Sobre a campaña de 2025, o director xeral sinalou que Galicia chegou a finais de ano cun grao de execución de pagamentos do 82 %, grazas aos anticipos, ao aboamento do saldo de decembro e ás axudas destinadas ás zonas con limitacións naturais. En concreto, a Comunidade abonou máis de 169 millones entre eses conceptos, unha cifra que, na súa valoración, sitúa a Galicia entre as comunidades autónomas con maior ritmo de desembolso en comparación co resto do Estado. Cerviño defendeu que esa capacidade de pago é froito do traballo administrativo e da coordinación cos órganos estatais encargados da xestión dos fondos.
As cifras presentadas, non obstante, atoparon escepticismo entre algunhas forzas políticas. O deputado do BNG, Secundino Fernández, advertiu de disfuncións e describiu a situación con termos que aludían a certo «caos» na xestión; a deputada do PSdeG, Lara Méndez, criticou a intervención do responsable técnico por considerar que prolongou inútilmente a sesión parlamentaria. Desde o Grupo Mixto, o portavoz de Democracia Ourensana, Armando Ojea, trasladou o «temor» do sector agrario ante a posibilidade de recortes nos fondos europeos, unha inquietude que, segundo dixo, se comparte en amplos sectores rurais da comunidade.
En defensa do Executivo autonómico e da súa estratexia, o portavoz do PP na comisión, Miguel Ángel Viso, insistiu na necesidade de manter unha PAC «forte» e reclamou que se garanta financiamento suficiente para o medio rural. Viso subliñou a intención da súa formación de seguir esixindo recursos e mecanismos que permitan soster a actividade agrícola e gandeira en Galicia, unha prioridade que vincula coa estabilidade demográfica do mundo rural. Esa postura foi utilizada para contrarrestar as críticas sobre a xestión técnica e os prazos expostos pola Xunta.
Máis alá das cifras e do debate parlamentario, a Xunta expresou a súa preocupación pola proposta da Comisión Europea para o próximo marco financeiro plurianual, que, na opinión do Goberno galego, non delimita con claridade as liñas de axuda que sosteñen o desenvolvemento rural. A Administración autonómica teme que a falta de partidas garantizadas comprometa iniciativas destinadas a fixar poboación no campo e a manter servizos esenciais en municipios con menor densidade. Por iso reiterou o seu «firme compromiso» de seguir negociando e reclamando instrumentos que protexan ao sector galego.
O calendario que manexa a Consellería do Medio Rural prevé que, cumpridos os trámites estatísticos e administrativos co FEGA en maio, os expedientes poidan entrar na fase final de cálculo e aboamento. Os agricultores e gandeiros recibirían así o pagamento complementario da campaña 2025 antes do 30 de xuño, o que, segundo a Xunta, suporá unha inxección adicional importante para a actividade produtiva rural. Ao mesmo tempo, a consellería mantén abertos os canais de información para os solicitantes e anuncia controis administrativos para garantir a correcta aplicación das axudas.
Fontes do sector consultadas por este diario valoran positivamente a velocidade dos anticipos e a maior liquidez inicial, pero subliñan a necesidade de que a coordinación entre administracións sexa homoxénea para evitar retrasos en expedientes complexos. Produtores e cooperativas reclaman transparencia nos cálculos finais e certidume sobre futuros marcos de financiación europeos, aspectos que consideran claves para planificar investimentos e manter as explotacións co tempo. A negociación sobre a PAC e a súa dotación seguirá sendo, previsibelmente, asunto central na axenda política e na vida rural de Galicia nos próximos meses.
