A Xunta de Galicia puxo en marcha un novo programa de Formación Profesional Adaptada que comezou a impartirse este marzo de 2026 no CIFP Compostela co obxectivo de que mozos con diversidade funcional poidan formarse en ciclos con saída laboral real. O primeiro alumno inscrito neste modelo é Hugo Ribadavia, de 18 anos e natural da parroquia de Barbude, en A Estrada, que iniciou o módulo de Lavado e secado de roupa. A iniciativa, promovida pola Consellería de Educación en colaboración con entidades sociais, preséntase como unha experiencia piloto única en España deseñada para responder á demanda de oportunidades laborais deste colectivo. As autoridades educativas defenden que o programa busca normalizar o acceso á FP e a empregos vinculados a oficios concretos.
Hugo Ribadavia foi diagnosticado con autismo aos cinco anos e a súa incorporación ao CIFP Compostela suscitou a esperanza da súa familia tras anos de incerteza sobre o seu futuro. Os seus pais, Miguel Ribadavia e Ana Isabel Conde, lembran a preocupación inicial e explican que sempre traballaron para que o seu fillo poida levar unha vida o máis normalizada posible. Para eles, a posibilidade de que Hugo reciba unha formación profesional adaptada significa abrir unha vía cara á autonomía e á inclusión no mercado laboral. Nestes primeiros días, a familia valora positivamente a experiencia e subliña a ilusión que despertou no alumno.
A chegada de Hugo ao programa produciuse desde un dos centros da asociación Aspanaes, que desde 1979 presta apoio a familias e persoas con autismo. Para Alberto Silva, director do colexio que o preparou para dar este paso, a FP Adaptada representa «unha porta» necesaria para mozos con necesidades importantes de apoio, pois ata agora existen poucas alternativas con saídas laborais reais. Silva reivindica a necesidade de máis recursos que conecten formación e emprego para persoas con diversidade funcional vocacionalmente orientadas cara tarefas concretras. A colaboración entre centros educativos, entidades sociais e administracións foi clave para articular esta oferta.
No CIFP Compostela, o equipo directivo optou por desenvolver o módulo na lavandería do centro como espazo idóneo para a adaptación do alumno. O director do centro, Ramiro Esparís, explica que a elección responde a criterios prácticos: procesos sinxelos e moi estruturados, ausencia de atención directa ao público e a posibilidade de compartir o entorno con outros estudantes que faciliten a integración. Ademais, sinala que o contido do módulo foi deseñado tendo en conta as capacidades e necesidades de Hugo para garantir unha experiencia formativa coherente e segura. Por agora trátase dunha experiencia individual neste centro que serve de proba de concepto.
A Consellería de Educación presentou a FP Adaptada como unha modalidade que pretende estenderse progresivamente e que se desenvolverá en colaboración con organizacións do terceiro sector. O programa inclúe adaptacións curriculares e metodolóxicas, así como o acompañamento por parte de profesionais especializados para facilitar a transición ao emprego. As administracións sinalan que o obxectivo non é só formar, senón tamén favorecer a inserción laboral mediante convenios con empresas e contornos protexidos que ofrezan oportunidades reais. Neste senso, a experiencia do CIFP Compostela contémprase como modelo piloto susceptible de ampliación.
Os impulsores do proxecto insisten en que a oferta actual de itinerarios con saídas laborais para persoas con autismo e necesidades de apoio intensivo é reducida, polo que iniciativas como esta cobren unha necesidade acuciante. Técnicos e educadores defenden que a FP, adecuadamente adaptada, pode ser unha ferramenta eficaz para promover a independencia e mellorar as perspectivas laborais destes mozos. Tamén remarcan a importancia de contornos formativos «estruturados e previsibles» que favorezan a aprendizaxe e reduzan a ansiedade asociada a cambios bruscos. A experiencia piloto permitirá recoller datos sobre metodoloxías, recursos e resultados.
Desde o CIFP Compostela explican que a formación práctica no obradoiro de lavandería inclúe tarefas técnicas e hábitos de traballo que se poden trasladar a distintos ámbitos laborais, e que a interacción con outros alumnos favorece habilidades sociais e de traballo en equipo. O centro avaliará a evolución do alumno e a transferibilidade da proposta a outras ensinanzas profesionais. Se os resultados son positivos, a intención é replicar o modelo noutros institutos e axustar os contidos a distintos perfís de diversidade funcional. A coordinación con servizos de emprego e empresas locais será determinante para a seguinte fase.
Para as familias implicadas, e para a comunidade educativa galega, a FP Adaptada simboliza un paso cara a unha educación máis inclusiva e orientada ao emprego. A Xunta espera que a experiencia sirva de referencia para deseñar políticas que garantan que «todos os rapaces teñan unha oportunidade» de acceder a unha formación profesional con opcións reais de inserción. A medida que avance o curso, a avaliación do piloto marcará o ritmo da súa posible expansión e a forma en que se coordinen os recursos públicos e sociais necesarios para consolidar esta aposta.
