Galicia instalará equipos para medir o metano dos eructos e das ventosidades das vacas en Mabegondo

A Xunta impulsará no Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo un sistema de medida en vivo do metano entérico dos ruminantes, dentro do proxecto europeo AgriFoodTEF. O dispositivo, valorado en 181.500 euros con IVA e financiado pola Unión Europea e o Ministerio de Agricultura, servirá para validar tecnoloxías de robótica e intelixencia artificial destinadas a reducir emisións e mellorar a eficiencia gandeira en Galicia.

Como e por que se van medir as emisións

O aparello instalarase nun dos estábulos experimentais do Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo, que conta coas infraestruturas necesarias para ensaios controlados. Alí poderase controlar con precisión a ración subministrada ás vacas e correlacionala coa produción de gases, explican desde a consellería responsable do proxecto. A licitación do equipo acaba de publicarse e as probas estenderanse durante a vida útil do programa.

As cifras que manexan os técnicos non son anecdóticas: a fermentación entérica do gando achega máis da metade das emisións do sector agrogandeiro en Galicia e aproximadamente un 7% do total dos gases de efecto invernadoiro da comunidade. Ademais, o propio proceso dixestivo libera metano maioritariamente polos eructos —ata un 95%— fronte ao 5% que sae polas flatulencias. En termos comparativos, unha vaca leiteira galega pode emitir diariamente metano equivalente a 8 quilos de CO2, unha cifra equivalente a arredor de dous terzos das emisións diarias dun turismo medio.

O interese non é puramente ambiental: obter datos fiables permitirá validar solucións tecnolóxicas —sensores, robots para o manexo do gando, algoritmos de intelixencia artificial— e calibrar equipos para que as medicións teñan o menor marxe de erro posible. “Podremos controlar a ración que se está a subministrar ás vacas e correlacionala coa produción de gases”, sinalou Manuel Luaces, xefe da área de formación, innovación e investigación agraria, poñendo o acento na utilidade práctica para as explotacións.

Un proxecto europeo con nodo en Galicia

A iniciativa forma parte de AgriFoodTEF, unha rede de centros de ensaio e experimentación que naceu coa ambición de axudar a empresas públicas e privadas a validar innovacións en robótica e IA para a agricultura e a alimentación a baixo custo ou de balde. O consorcio conta cun orzamento de 60 millóns de euros e participan nove países europeos, entre eles Italia, Alemaña e Francia; Galicia integrouse en 2023 a través do nodo español mediante unha alianza entre a Axencia Galega de Calidade Alimentaria e Gradiant.

Na práctica, iso significa que o equipo de Mabegondo non só medirá emisións para un proxecto local: servirá como banco de probas para empresas que queren comercializar tecnoloxías en Europa. Os datos que se xeren poderán compartirse para testar e calibrar aparellos, algo que na xerga do sector se coñece como “ensaio en condicións reais” e que é clave para atraer investimento e favorecer a adopción por parte do gandeiro.

Galicia, situada entre as dez primeiras rexións europeas produtoras de leite, ofrece un escenario relevante para este tipo de investigacións. Non é a primeira vez que a comunidade se implica en iniciativas que combinan ciencia e gandería: desde ensaios alimentarios para mellorar a saúde do gando ata proxectos de trazabilidade, a rexión veu acumulando experiencia, e agora súmase ao desafío climático con ferramentas dixitais e robóticas.