A Xunta impulsará un ensaio no Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo para cuantificar as emisións de metano das vacas leiteiras mediante sensores en vivo, robótica e intelixencia artificial. O proxecto, enmarcado na rede europea AgriFoodTEF, pretende validar tecnoloxías que axuden a reducir o impacto climático do sector e a mellorar a eficiencia produtiva cun investimento do equipo valorado en 181.500 euros con IVE, financiado pola Unión Europea e o Ministerio de Agricultura.
Como será a medición e que se busca
A maquinaria que se licita instalarase nun dos establos experimentais do Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo, cuxas instalacións están deseñadas para ensaios controlados. Alí controlarase a ración subministrada a cada animal e correlacionarase coa produción de gases para poder identificar que prácticas alimentarias ou aditivos reducen a fermentación entérica. Segundo os técnicos implicados, os datos permitirán calibrar sistemas robóticos e de intelixencia artificial que actualmente están a desenvolver empresas públicas e privadas.
Convén lembrar que a fermentación entérica, no rumen, é responsable da maior parte do metano que xeran os rumiantes: o 95% expúlsase ao eructar e o 5% restante polas flatulencias. En Galicia, a dixestión do gando representa máis da metade das emisións do sector agrogandeiro e aproximadamente o 7% do total de gases de efecto invernadoiro da comunidade. Unha vaca leiteira galega pode emitir diariamente metano equivalente a 8 quilos de CO2, cantidade comparable a dous terzos das emisións diarias dun turismo medio.
Manuel Luaces, xefe da área de formación, innovación e investigación agraria, subliña que o obxectivo é ofrecer servizos de validación: «poderemos controlar a ración que se está subministrando ás vacas e correlacionar coa produción de gases», explicou a este xornal. Os equipos recollerán unha gran cantidade de datos que se porán a disposición do ecosistema innovador para testar e reducir erros de medición.
Contexto e antecedentes: por que Galicia entra neste campo
Galicia ocupa un lugar destacado na produción láctea europea; non é a primeira vez que a administración autonómica e o sector se enfrontan ao desafío de conciliar competitividade e sostenibilidade. Nos últimos anos, a preocupación polas emisións agrícolas traduciuse en incentivos para mellorar prácticas e na procura de solucións tecnolóxicas que non penalicen a rendibilidade das explotacións familiares, moi presentes en comarcas como A Estrada ou Silleda.
O proxecto intégrase na rede AgriFoodTEF, con un orzamento total de 60 millóns de euros e participación de nove países, que ofrece centros de ensaio e experimentación para que empresas validen as súas innovacións a custo reducido ou de balde. Á representación galega accédese a través dun consorcio formado pola Axencia Galega de Calidade Alimentaria e Gradiant, que desde 2023 conforman o nodo español.
En termos técnicos e científicos, existen vías prometedoras para reducir a emisión de metano sen sacrificar a produción: desde cambios na alimentación —maior proporción de concentrados, manexo do forraxe e emprego de aditivos— ata a investigación de compostos como o 3‑NOP ou algas mariñas que inhiben a actividade metanoxénica no rumen. As medidas de xestión, como o mellor balance de racións e a xenética do gando, tamén forman parte da carteira de solucións que poderán probarse cos datos que xere Mabegondo.
Repercusións para o sector, a política e o clima
Os agricultores e cooperativas observan con interese, pero tamén con cautela, estas iniciativas. A in
