A Xunta de Galicia puxo en marcha en marzo de 2026 un novo modelo de Formación Profesional adaptada, pioneiro en España, co obxectivo de que xoves con diversidade funcional accedan de forma real ao emprego. O programa estreouse no CIFP Compostela cun módulo específico de Lavado e secado de roupa deseñado para integrarse en ciclos ordinarios. A iniciativa, promovida en colaboración con entidades sociais, busca ofrecer itinerarios formativos que conecten con saídas profesionais e reduzcan a incerteza das familias sobre o futuro dos seus fillos.
Hugo Ribadavia, de 18 anos e veciño da parroquia de Barbude en A Estrada, converteuse no primeiro alumno deste programa tras incorporarse ao módulo no centro compostelán. Hugo chegou ao CIFP desde un dos colexios que xestiona a asociación Aspanaes, e empezou a súa traxectoria con expectativas prudentes pero positivas. Diagnosticado con autismo aos cinco anos, o seu caso exemplifica a demanda de opcións educativas que contemplen necessidades importantes de apoio. Os seus pais esperan que esta formación lle permita desenvolver unha vida o máis normalizada posible e atopar unha saída laboral estable.
O pai de Hugo, Miguel Ribadavia, lembra a reacción inicial ante o diagnóstico e como a familia foi adaptándose co tempo. «Ao principio levamos un disgusto moi grande. Logo, pouco a pouco, fomos superando isto e adaptámonos á situación», explica, e subliña que a prioridade foi sempre que Hugo teña oportunidades reais de integrarse na vida adulta. A nai, Ana Isabel Conde, coincide na necesidade de alternativas que ofrezan continuidade educativa e formación práctica orientada ao emprego.
Para a entidade que acompaña á familia, a medida responde a unha carencia histórica. Alberto Silva, director do centro educativo de Aspanaes, sinala que hai «moi poucos recursos con saídas reais ao mundo laboral para rapaces con autismo ou con necesidades importantes de apoio». Silva valora o proxecto como unha porta que abre opcións laborais tangibles e permite unha transición máis ordenada desde a educación especial cara a ámbitos productivos.
No CIFP Compostela, o deseño do módulo tivo en conta tanto as capacidades do alumno como a necesidade de integración nun entorno formativo ordinario. O director do centro, Ramiro Esparís, detalla que se escolleu a lavandería como espazo idóneo porque permite tarefas concretas, repetibles e con supervisión, o que facilita a aprendizaxe e a convivencia co resto do alumnado. O plan contempla axustes metodolóxicos e horarios flexibles para adaptar os contidos sen perder os obxectivos profesionais do ciclo.
A Xunta defende que este modelo de FP Adaptada non só é inclusivo senón tamén práctico, ao vincular formacións con perfís laborais demandados no mercado. A administración autonómica traballa con organizacións sociais para garantir apoios complementarios e acompañamento durante a busca de emprego. Fontes do proxecto explican que se trata dun programa piloto cuxo obxectivo é avaliálo e, se funciona, replicalo noutros centros e especialidades.
Familias e educadores insisten na importancia de impulsar itinerarios que non se queden na mera formación teórica. A experiencia piloto incorpora formación en talleres reais, prácticas supervisadas e un enfoque en habilidades laborais que permitan aos participantes competir por postos de traballo adaptados. Para moitos proxenitores, a clave está en combinar formación técnica con apoios personalizados que faciliten a inserción.
O estreo deste programa en Galicia abre un novo capítulo na política educativa autonómica respecto á inclusión laboral de persoas con diversidade funcional. A curto prazo, as autoridades avaliarán os resultados e buscarán alianzas con empresas para crear prazas laborais estables. Mentres tanto, a historia de Hugo serve de proba de concepto e de reivindicación: que a oferta formativa contemple ás persoas que ata agora tiveron menos oportunidades para incorporarse ao mercado laboral.