Galicia prepara a maior reforma sanitaria autonómica en dúas décadas

O recentemente formado Goberno galego puxo enriba da mesa a primeira gran remodelación da estrutura sanitaria autonómica desde a súa chegada ao poder en 2024. O plan, centrado en reforzar a atención primaria, promete modificar de arriba a abaixo o funcionamento da sanidade pública na comunidade. Avéñense anos de cambios nos centros de saúde, con implicacións directas para pacientes e profesionais.

Un xiro na xestión sanitaria

Poucas veces unha administración autonómica se lanza a revisar tan profundamente o seu propio modelo sanitario. Quen pase estes días pola rúa San Caetano, sede da Xunta, percibe o inusual movemento: reunións técnicas, consultas a sindicatos e un ir e vir de responsables sanitarios que non se vía desde a anterior gran crise do sistema. A consigna é clara: o epicentro da reforma será a atención primaria, esa primeira liña de contacto entre cidadanía e saúde pública.

Un alto cargo municipal con experiencia na área sanitaria comenta que a presión nos ambulatorios, especialmente en comarcas como O Salnés ou a área de Ferrol, acadou niveis nunca vistos. As listas de agarda en medicina familiar xa superan, nalgúns puntos, os dez días. A cifra fala por si soa. O novo plan prevé reforzar cadros de persoal, reorganizar cupos e mellorar infraestruturas, pero tamén revisar a propia estrutura de xestión, algo que non se tocaba desde as transferencias sanitarias nos anos noventa.

Obxectivo: unha atención máis próxima e resolutiva

A reforma non só apunta a números. Tras anos de protestas en centros como o de Conxo ou o ambulatorio do Milladoiro, as queixas pola saturación deixaron de ser puntuais para converterse nun problema estrutural. Abonda con mirar os datos publicados polo propio Sergas: o 40% das consultas de primaria resólvense con demoras de máis de catro días. Demasiado tempo para un sistema que aspira a ser áxil e próximo.

Fontes xudiciais sinalan que un dos puntos quentes será a redistribución de competencias entre os diferentes niveis asistenciais. O Goberno galego planea devolver peso estratéxico aos centros de saúde, dotándoos de maior autonomía e recursos. Non é menor o dato de que, por primeira vez en anos, se contempla unha actualización da carteira de servizos, incluíndo novas especialidades e reforzando a atención domiciliaria, moi demandada no rural galego.

O orzamento, segundo datos oficiais da Xunta, podería incrementarse nun 8% respecto ao exercicio anterior, superando os 500 millóns de euros destinados especificamente á atención primaria. Un investimento que, de cumprirse, situaría a Galicia por enriba da media estatal en gasto por habitante neste nivel asistencial.

O contexto: anos de presión e promesas incumpridas

Cómpre lembrar que a atención primaria galega arrastra problemas estruturais desde hai anos. Xa en 2022, a plataforma sanitaria de Vigo organizou manifestacións multitudinarias na rúa Colón para esixir melloras urxentes. Ninguén esquece o colapso vivido en plena pandemia, cando a falta de médicos na provincia de Lugo obrigou a derivar pacientes a outras áreas. Desde entón, as promesas de cambio foron recorrentes, pero a sensación maioritaria entre o persoal sanitario foi de estancamento.

Coa chegada do novo Executivo, o discurso virou cara á “proximidade” e á “eficiencia”, termos que esperta escepticismo entre quen leva anos sorteando gardas imposibles e axendas ateigadas. Un responsable do sector recoñece que a clave estará na execución: “De pouco serve anunciar reforzos se logo non chegan aos centros”. Aí está a clave.