A NASA anunciou un cambio profundo no calendario da misión Artemis: o regreso humano á Lúa adíase ata 2028 debido a unha cadea de fallos técnicos na misión Artemis II e a atrasos de dous provedores clave. O axuste, comunicado o 13 de marzo de 2026, deixa a Artemis III sen capacidade de alunizaxe en 2027 e traslada a intención de descender á superficie lunar ás misións posteriores. A decisión afecta lanzamentos e contratos, e responde tanto a problemas operativos como a demoras nos módulos de aterraxe subministrados por empresas privadas.
Artemis II, a primeira misión tripulada do programa, mantén a súa ventá de lanzamento para o 1 de abril e realizará unha misión de aproximadamente dez días arredor da Lúa para pór a proba a cápsula Orión e os seus sistemas con astronautas a bordo. Ese voo non ten previsto descender á Lúa, pero será histórico porque a tripulación poderá observar a cara oculta do satélite terrestre. A axencia precisou que o traslado do foguete á plataforma está programado para o 19 de marzo, tras as probas e correccións pendentes.
Os problemas que levaron a este replanteamento son múltiples e foron acumulándose nos últimos meses. No caso de Artemis II, unhas probas de combustible en febreiro detectaron unha filtración e identificouse posteriormente outra fuga no subministro de helio, ademais do mal tempo en Florida que xa obrera a adiar a ventá orixinal de febreiro. Estas anomalías obrigaron a adiar maniobras críticas e a revisar procedementos que, segundo a NASA, deben quedar resoltos antes de abrir a escotilla ao persoal, por seguridade.
Paralelamente, a dependencia da axencia en contratistas comerciais amosou a súa outra cara. Os atrasos da nave Starship de Elon Musk, que chegaron a prolongarse ata dous anos nalgúns fitos, levaron á NASA a reabrir en 2025 parte dos acordos con SpaceX para garantir opcións de transporte lunar. Blue Origin, a empresa de Jeff Bezos e responsable do deseño alternativo do módulo de aterraxe «Blue Moon», tamén sufríu demoras de polo menos oito meses en proxectos conxuntos, o que tensionou o calendario xeral.
O efecto dominó obrigou ao organismo estadounidense a reordenar prioridades: Artemis III, que en plans anteriores debía intentar un alunizaxe en 2027, será por agora únicamente unha misión orbital ou de proba, mentres que as misións IV e V asumirán o obxectivo de descenso humano previsto para 2028. Ese cambio sitúa o alunizaxe un ano máis tarde ca a estimación anterior e catro anos despois da ambiciosa data estimada nos primeiros plans do programa, que apuntaban a 2024.
Para os responsables e observadores do programa, as modificacións non constitúen unha sorpresa total: misións desta envergadura dependen dunha complexa cadea tecnolóxica e loxística que adoita sufrir reaxustes. Con todo, a acumulación de incidentes e a interdependencia entre o hardware gobernamental e o comercial aumentaron a percepción de risco técnico e programático. A axencia insiste en que a seguridade da tripulación e a fiabilidade dos sistemas están por diante do calendario político.
A NASA difundiu ademais imaxes e comunicacións previas á misión que presentan á tripulación prevista para Artemis II, entre a que figura a astronauta Christina Koch, e subliña que a proba tripulada será un fito importante aínda cando non inclúa descenso lunar. Os responsables subliñan que comprobar Orión en condicións reais de voo e validar a experiencia humana en torno ao satélite son pasos imprescindibles para calquera alunizaxe seguro.
A reprogramación tamén abre interrogantes sobre o impacto nos socios internacionais e no calendario científico e comercial vinculado ao regreso á Lúa. Os prazos revisados deixarán marxe adicional para probas e posibles desaxustes, pero obrigarán a gobernos e empresas a reajustar investimentos e expectativas. A NASA confirmou que seguirá publicando actualizacións públicas sobre fitos e que calquera novo atraso será comunicado en canto se confirme o seu alcance técnico.
