Cara onde van as cidades costeiras? Reflexión sobre os novos espazos verdes en Sanxenxo

O reto de recuperar os regatos urbanos: máis que unha cuestión estética

Cando se fala das grandes transformacións urbanas na Galicia Atlántica, a nova de que Sanxenxo planea reimaxinar o regato de Lavapanos non é un caso illado. Insírese nunha tendencia crecente: a recuperación dos pequenos cursos de auga como eixes vertebradores de contornos urbanos máis saudables e humanos. O proxecto previsto neste recuncho da vila pontevedresa, cuxa financiación se aspira a cubrir a través do Plan +Provincia por un valor superior aos 100.000 euros, invita a preguntarse: que papel xogan estas intervencións na evolución dos municipios turísticos?

De espazos esquecidos a pulmóns urbanos: por que importan os regatos

Durante décadas, regatos como o de Lavapanos foron testemuñas mudas do rápido crecemento das cidades galegas. En moitos casos, estes cursos de auga quedaron relegados a canalizacións subterráneas ou franxas marxinais, lonxe das prioridades municipais. Porén, o cambio climático e a procura de modelos urbanos máis sostibles devolveron o protagonismo a estes espazos. A súa renaturalización non só achega valor paisaxístico, senón que contribúe á mellora da calidade do aire, á xestión das augas pluviais e á creación de microclimas máis frescos no verán.

A experiencia doutras localidades do norte de España revela que, cando se acomete a recuperación de pequenos regatos urbanos, o resultado vai moito máis alá da simple “decoración”. Xéranse corredores ecolóxicos, amplíase a superficie de lecer e foméntase unha percepción máis amable da cidade. Nun municipio como Sanxenxo, volcado ao turismo e ao goce do tempo libre, a aposta por habilitar novos espazos verdes responde tanto a unha demanda social como a unha estratexia de diferenciación fronte a outros destinos.

Equilibrio entre investimento e retorno social

O desembolso previsto para a actuación supera os cen mil euros, unha cifra que pode suscitar debate en tempos de axustes orzamentarios. Pero cómpre preguntarse se o retorno deste tipo de investimentos debe medirse só en euros. Un responsable municipal subliña que a financiación de proxectos verdes adoita estar respaldada por liñas provinciais ou autonómicas destinadas precisamente a reforzar o benestar cidadán e a calidade ambiental.

A mellora do regato de Lavapanos pode ter efectos multiplicadores: desde a revalorización de contornos residenciais ata a potenciación dunha imaxe de municipio sostible, capaz de atraer visitantes que buscan algo máis que sol e praia. Ademais, a creación de zonas de paseo e descanso arredor dos cursos fluviais pode actuar como revulsivo fronte á estacionalidade turística.

Comparativa con outras iniciativas galegas e retos pendentes

Sanxenxo non é o primeiro concello que pon o foco nestes pequenos tesouros naturais. Pontevedra capital foi pioneira na integración de ríos e regatos na súa trama urbana, con proxectos de renaturalización que serviron de inspiración a outros concellos. Porén, cada contexto ten os seus desafíos: a densidade edificatoria, a presión urbanística ou as particularidades da topografía poden complicar a execución destas obras.

No caso concreto de Lavapanos, o reto será conxugar a creación de áreas de lecer coa preservación da biodiversidade e o respecto aos caudais naturais. As intervencións sobre espazos fluviais requiren unha planificación coidadosa para evitar impactos negativos a longo prazo. Ademais, o mantemento e a implicación veciñal serán claves para garantir que o novo espazo non caia no abandono tras o seu estreo.