O fin da folga indefinida de médicos de familia non resolveu de inmediato o atasco da atención primaria en Vigo. Tras tres semanas e dous días de paros, as axendas presentan demoras que levarán a moitos pacientes a agardar cita ata a segunda quincena de abril. A acumulación de consultas suspendidas —e a superposición coas festividades da Semana Santa— agravan unha situación que, segundo traballadores do sector, esixe medidas urxentes para evitar que a presión recaia nos servizos de urxencias.
Protestas, consultas suspendidas e atención telefónica
A mobilización dos facultativos terminou cun balance global en Galicia de 72.124 consultas suspendidas; do total, o 45% corresponderon á Área Sanitaria de Vigo, isto é, 32.118 citas que non chegaron a celebrarse. En varios centros colocáronse carteis informativos nas máquinas de cita —como no centro de saúde Rosalía de Castro-Beiramar— e rexistráronse accións emblemáticas como o peche de profesionais no polideportivo Olimpia Valencia.
Durante os días de folga, a fórmula habitual para manter algún tipo de servizo foi a cobertura a distancia: médicos de centros con menos presión cubriron consultas vacantes doutras zonas a través de axendas telefónicas. A solución aliviou en parte a atención urxente, pero deixou fóra a consulta presencial para exploracións, curas e probas básicas que non son practicables por teléfono. Fontes sanitarias consultadas sinalan que, aínda que as chamadas permitiron resolver dúbidas e prescribir tratamentos puntuais, a acumulación de axendas pendentes de cita presencial xerou unha lista de espera que só se empezará a dixerir nas próximas semanas.
Ademais do seguimento a distancia, en algúns centros aplicáronse servizos mínimos que orientaban aos usuarios sobre alternativas: cita telefónica, derivación a enfermería para determinadas curas ou indicación para acudir a urxencias cando o cadro clínico o aconsellase. En ausencia dun plan de reforzo artellado pola xerencia, moitos pacientes atopáronse con axendas pechadas ou con ocos que non foron substituídos por consulta presencial.
Unha crise con raíces acumuladas
A crise actual non xorde da nada. Non é a primeira vez que a Atención Primaria en Galicia convive con protestas polas condicións laborais, plantillas insuficientes e sobrecarga asistencial. En Vigo, a maior cidade da comunidade, a demanda é especialmente intensa; a concentración de poboación e a rede hospitalaria que actúa como foco de referencia incrementan a presión sobre os centros de saúde. A isto súmase unha estrutura demográfica con unha proporción alta de pacientes crónicos e maiores que requiren seguimento periódico.
Os profesionais reivindican, en liñas xerais, unha mellora de plantillas, reforzos para tarefas administrativas que restan tempo clínico e un modelo de incentivos que faga atractiva a permanencia en prazas de difícil cobertura. Desde a Administración, pola súa banda, argumentase que as negociacións están en marcha, pero a sensación entre os facultativos de que as medidas prometidas chegan con atraso foi unha das razóns que levou a manter a mobilización durante máis de tres semanas.
A coincidencia coa Semana Santa tivo un efecto multiplicador. As festividades reducen a operativa habitual —con menos persoal e máis citas reprogramadas— e, cando a folga concluíu, moitos ocos acumulados quedaron xa encarecidos pola calendarización festiva. O resultado é que, para unha parte notable da poboación, a primeira cita dispoñible co seu médico de familia queda localizada a mediados de abril, coa incerteza de que novas ausencias ou incidencias poidan alongar aínda máis a espera.
Repercusións para pacientes e próximas medidas
O impacto sobre
