Hungría, xunto a Estados Unidos, Namibia e Fiyi, presentou este venres ante a Corte Internacional de Xustiza (CIJ) unha declaración para intervir a favor de Israel no proceso aberto por presunto xenocidio en Gaza. A iniciativa, rexistrada o 13 de marzo de 2026 en La Haya, responde á demanda presentada por Sudáfrica en decembro de 2023, que acusa a Israel de vulnerar a Convención para a prevención e a sanción do delito de xenocidio. Os países que apoian a intervención sosteñen que as acusacións son infundadas e procuran respaldar a posición de Israel no litixio. A polémica subliña a división diplomática mundial sobre o conflito e as consecuencias humanitarias na Franja de Gaza.
A declaración de Estados Unidos, que encabezou o apoio a Israel, cualificou as alegacións de Sudáfrica como falsas e afirmou que forman parte dunha campaña maior para socavar a lexitimidade do Estado de Israel e do pobo xudeu, ademais de incitar á violencia contra eles. O texto presentado por Washington e os demais asinantes defende a actuación israelí como resposta aos atentados e cuestiona a base xurídica das imputacións por xenocidio. Hungría, pola súa banda, aliouse oficialmente con esa tese e pediu ao tribunal que teña en conta os argumentos en favor da defensa israelí.
Sudáfrica levou o caso á CIJ en decembro de 2023, apenas dous meses despois da ofensiva israelí en resposta aos atentados de Hamas que custaron a vida a arredor de 1.200 persoas. Desde entón, segundo os datos achegados no debate internacional, máis de 72.000 palestinos faleceron na Franja de Gaza por accións do exército israelí, unha cifra que alimentou a alarma humanitaria e a presión diplomática a favor de medidas internacionais. A demanda sudafricana reclama que a CIJ examine se as operacións militares israelíes equivalen a xenocidio e se procede adoptar medidas provisionais para protexer á poboación civil.
A participación de terceiros Estados en procedementos da CIJ é unha práctica habitual en casos de gran impacto político e xurídico, e neste litixio traducíuse nunha onda de declaracións a favor e en contra das posicións enfrontadas. Así, mentres Estados Unidos, Hungría, Namibia e Fiyi presentaron unha intervención en apoio de Israel, outros países como España, Países Baixos, Islandia e Irlanda respaldaron a demanda inicial de Sudáfrica. Esa multiplicidade de intervencións reflicte non só diferenzas de criterio xurídico senón tamén alianzas políticas e estratéxicas que complican aínda máis o escenario diplomático.
O comité xudicial da CIJ deberá valorar agora as solicitudes de intervención e determinar o alcance que poderán ter no proceso principal. A corte examinará os argumentos de fondo sobre se as accións denunciadas cumpren coa definición xurídica de xenocidio, que esixe probas contundentes da intención de destruír, total ou parcialmente, a un grupo protexido. Expertos en dereito internacional subliñan que a proba desa intención é un umbral elevado e que o debate en La Haya xirará en torno a elementos probatorios e á interpretación das operacións militares e das súas consecuencias.
A escalada diplomática chega nun momento de intensa presión humanitaria en Gaza, onde organizacións internacionais denunciaron a gravidade da situación sobre os civís e reclamaron un maior acceso para axuda humanitaria. Os defensores da demanda sudafricana sosteñen que a magnitude das vítimas e os desprazamentos masivos xustifican a intervención da xustiza internacional. Os partidarios de Israel argúan, en cambio, que as operacións responden ao dereito á lexítima defensa tras un dos ataques terroristas máis mortíferos rexistrados recentemente na rexión.
A reacción da Unión Europea e doutros actores clave será determinante nas próximas semanas, cando a CIJ decida se admite as intervencións e ordena posibles medidas cautelares. Para moitos gobernos, a resolución que emita o tribunal pode ter efectos políticos relevantes, ademais de repercusións na diplomacia e na provisión de axuda humanitaria. Mentres tanto, a comunidade internacional permanece dividida entre quen piden condenas e sancións e quen insisten na necesidade de contextualizar as operacións militares.
O procedemento na CIJ, aberto por Sudáfrica e agora enriquecido polas intervencións de múltiples Estados, perfílase como un dos principais focos xurídicos e diplomáticos do conflito. Á espera de prazos e resolucións concretas, as partes continúan mobilizando apoio político e xurídico en escenarios multilaterais e mediáticos. A decisión do tribunal terá, en calquera caso, un efecto simbólico e práctico sobre como a comunidade internacional aborda responsabilidades en situacións de guerra e crise humanitaria.
