A pesqueira viguesa Iberconsa foi a primeira gran compañía do sector en Galicia en aceptar capital dun fondo de investimento, unha aposta iniciada en 2015 que impulsou a súa expansión e que rematou coa venda do grupo a un xigante do private equity en 2019. A entrada de financiamento externo permitiu ampliacións industriais e da flota, pero as dificultades operativas e a pandemia complicaron a xestión e atrasaron a saída do actual propietario.
No ano 2015, a chegada dun fondo valorou a compañía arredor de 150 millones de euros, inxectando recursos que serviron para comprar outras empresas do sector e reforzar a presenza internacional. Esa etapa propiciou adquisicións como Pesquera Santa Cruz e Giorno, así como investimentos na flota en mercados como Argentina e Sudáfrica.
Tamén se materializou a aposta por engadir valor industrial coa posta en marcha da factoría de Bouzas, Iberconsa Seafood Processing, inaugurada en plena pandemia para procesar especies como o langostino salvaxe e a merluza. A fábrica, deseñada para elevar os marxes mediante productos con maior valor engadido, foi un dos eixos do plan de crecemento financiado polo capital externo.
Operación e cambio de mans
O proceso de desinversión activouse na primavera de 2018 con un dossier confidencial preparado por asesores financeiros e concluíu en 2019 coa adquisición por parte dun gran fondo internacional por un importe aproximado de 550 millones de euros. Esa operación situou a Iberconsa na órbita de investidores institucionais con capacidade para acometer reestruturacións e novas compras.
Dende entón, a traxectoria da compañía víuse condicionada por factores externos e coyunturais que tensionaron o retorno agardado polo investidor. Unha extensa paralización da flota en Argentina e a incertidume en torno á asignación de cotas pesqueiras foron dous dos problemas máis relevantes que afectaron a operativa e a previsibilidade de ingresos.
Hoxe, Iberconsa factura en torno a 500 millones de euros, fronte aos aproximadamente 370 millones rexistrados no momento da saída do primeiro fondo. A compañía opera unha flota de 42 buques e emprega a máis de 3.800 persoas, cunha diversificación de vendas que sitúa a España como orixe de cerca do 37% da súa facturación e unha carteira de máis de un millar de clientes importantes.
Crecemento, riscos e perspectivas
As axencias de rating sinalaron a exposición de Iberconsa a mercados emerxentes como un elemento de risco. Nun informe recente, un dos avaliadores subliñou a dependencia das operacións en países como Argentina, Namibia e Sudáfrica, onde variables regulatorias e de mercado poden impactar con forza nos resultados.
Ademais da volatilidade dos caladoiros, a empresa afrontou o aumento de custos operativos e financeiros derivados da inflación e da coyuntura pospandemia. Estes factores contribuíron a pospoñer e a ralentizar calquera operación de venda maior ou refinanciación, pese ao interese declarado por parte do accionista maioritario de explorar opcións no mercado.
Fontes do sector confirman que o fondo que controla a compañía iniciou contactos preliminares para sondar a demanda no mercado, aínda que non hai unha operación formal en marcha divulgada publicamente. Ese movemento interprétase como o primeiro paso para testar o apetito doutros investidores por un activo con presenza global e diversificación de produtos.
A experiencia de Iberconsa abre unha lección para a pesca galega: a entrada de capital privado facilita un crecemento acelerado e a capacidade para internacionalizarse, pero tamén expón á empresa á volatilidade de mercados lonxanos e á presión por xerar retornos suficientes para o investidor. O equilibrio entre expansión e xestión do risco marcará o futuro inmediato da compañía.
O resultado do sondeo iniciado polo actual propietario e a evolución de factores como a asignación de cotas en Argentina e os custos operativos serán claves para determinar se Iberconsa afronta unha nova fase cun comprador estratéxico, financeiro ou se se mantén baixo o control do fondo ata que melloren as condicións do mercado.
