A escalada entre Irán, Estados Unidos e Israel converteuse nun conflito asimétrico que desde marzo de 2026 se dirixe cara a un desgaste prolongado sen un claro vencedor. Na práctica, Teherán busca sobrevivir e desgastar o adversario con medios máis económicos, mentres que Washington e Tel Aviv recurren a misiles de alto custe que elevan o prezo en vidas e recursos. As últimas semanas amosaron ataques aéreos e marítimos, presión sobre o Estrecho de Ormuz e unha retórica que alimenta a posibilidade dunha maior rexionalización do enfrontamento. O resultado segue sendo incerto porque ambos bandos teñen obxectivos distintos: para Irán resistir equivale a un triunfo político; para os seus inimigos, gañar sen asumir danos masivos é cada vez máis difícil.
O choque verbal e militar tivo ecos internacionais. Donald Trump afirmou recentemente que a guerra contra Irán «está gañada», mentres que o novo líder supremo, Mojtaba Jamenei, prometeu non renunciar a vingarse dos mortos e manter a resistencia. Ao mesmo tempo que Estados Unidos e Israel lanzan misiles de longo alcance, Irán optou por mesturar foguetes e drones máis baratos con maniobras para afectar o tráfico marítimo en puntos estratéxicos. Esa dualidade —ataques de alta tecnoloxía fronte a respostas baratas e dispersas— define a dinámica actual do conflito.
Os analistas consultados coinciden en que non existe paridade militar no taboleiro. Segundo Félix Arteaga, investigador do Real Instituto Elcano, a guerra é claramente desigual e favorece a Estados Unidos e Israel en operacións aéreas e de precisión, onde poden golpear obxectivos estratéxicos con relativa impunidade. Con todo, esa superioridade técnica non garante un triunfo rápido nin barato para os atacantes. O custo humano e económico de manter unha campaña prolongada plantea a Occidente límites de eficiencia que non sempre son fáciles de superar.
A análise complétase coa visión de Federico Aznar, do Instituto Español de Estudios Estratégicos, que distingue entre eficacia e eficiencia: para Irán a contenda debe ser eficaz porque a súa supervivencia está en xogo; para Occidente, en cambio, calquera campaña debe ser eficiente ante a presión económica interna. Tras a chamada Guerra dos doce días de xuño, Teherán descentralizou a producción de armamento cara ás provincias para reducir a vulnerabilidade das súas instalacións. Esa estratexia permitiulle lanzar respostas masivas no inicio do conflito, pero agora o país enfronta o desgaste dos seus arsenais e a destrución continua de fábricas e depósitos polos bombardeos.
Sen capacidade para un enfrontamento frontal decisivo, Irán optou por expandir o teatro de operacións, unha táctica que expertos describen como «horizontalidade». O Estrecho de Ormuz emerxeu como un punto crítico, facilmente accesible desde a costa iraní, e nos últimos días o xeneral Alireza Tangsiri anunciou medidas que poderían incluír o peche temporal do paso estratéxico. Esa situación complica os plans de escolta de convoyes petrolíferos: o propio secretario de Enerxía estadounidense, Chris Wright, recoñeceu dificultades loxísticas para garantir a seguridade dos tanqueiros. O control ou a perturbación do paso tería consecuencias directas nos mercados enerxéticos e na economía global.
En paralelo, Irán intensificou o uso de enxames de drones como arma de saturación, seguindo un patrón que lembra as tácticas observadas en Ucrania. A idea é simple: multiplicar obxectivos pequenos para forzar o colapso ou a saturación de sistemas de defensa avanzados, de xeito que algúns artefactos logren penetrar. Ademais, documentouse o emprego de drones con cargas do tipo submunición, o que suscita inquietudes legais e humanitarias sobre o tipo de armamento empregado. Para os defensores da estratexia iraní, os custos de cada dron son moito menores que os dun misil interceptado, o que altera a ecuación económica do conflito.
Os impactos económicos e políticos xa son palpables nas capitais occidentais. O gasto en misiles e operacións aéreas, as perdas humanas no caso de escalada e a presión sobre as cadeas de subministración enerxética fan que prolongar a guerra supoña riscos crecentes para Estados Unidos e Israel. Para o réxime iraní, en cambio, cada día que resiste reforza a súa narrativa de supervivencia e lexitimidade interna. Esa asimetría nos obxectivos complica calquera escenario de vitoria clara e impulsa o enfrontamento cara a unha fase de desgaste sostido.
O futuro inmediato depende da capacidade de contención de ambos bandos e da intervención diplomática internacional. Mentres aumentan os incidentes en alta mar e os ataques con drones se suceden, a rexión corre o risco de ver unha maior implicación de actores externos e de proxies. O máis probable, segundo expertos, é que o conflito continúe a ser episódico e fragmentado: moitos choques localizados que, por agora, non se traducen nunha derrota decisiva para ningunha das partes. O seguimento de rutas marítimas, a dispoñibilidade de misiles e a evolución do discurso político serán claves para entender se isto deriva nunha maior escalada ou nunha xanela para a negociación.
