Antonio Maíllo, líder de IU, pediu este martes acelerar o proceso para elixir á persoa que represente a Sumar tras o anuncio de que Yolanda Díaz non repetirá como candidata. A petición formulouse no Parlamento de Andalucía e na reunión do Consello Federal de IU celebrada o mesmo luns, e fíxase o mes de maio como data límite para contar cunha referencia política clara de cara á campaña andaluza. A urxencia, segundo Maíllo, responde á necesidade de evitar un baleiro político e á crecente especulación sobre un adianto electoral xeral.

IU aprobou no seu cónclave un informe que propón «acelerar os procesos de nomeamento da nova persoa que actúe como referencia no espazo de Sumar», segundo explicou o propio dirigente. Maíllo, que tamén é candidato ás eleccións andaluzas, defendeu que a coalición debe ofrecer unha referencia nacional para poder artellar mellor a súa mensaxe e a súa estratexia na comunidade. A intención é que o nome estea decidido antes de maio para integralo na campaña andaluza e dar certa estabilidade aos aliados.

A petición contrasta coa folla de ruta que ata agora propoñía Sumar: priorizar a construción do proxecto por riba de liderados visibles para evitar o desgaste do futuro candidato. Con todo, a saída de Díaz, anunciada o 25 de febreiro, acelerou o debate interno e provocou que distintos actores pidan concreción e rapidez na toma de decisións. No seo da coalición subsiste o debate sobre até que punto un liderado claro é un activo ou un risco electoral.

Argumentos de IU para fixar o calendario

Maíllo defendeu que «en política os espazos baleiros non proceden e non son beneficiosos», unha idea que utilizou para xustificar a premura. O argumento do líder de IU é que unha referencia palpable a nivel nacional axuda a cohesionar a mensaxe nas campañas autonómicas, empezando por Andalucía, onde IU pretende consolidar a súa presenza. Ademais, a posibilidade dun adianto das xerais reforzou a necesidade de contar cun candidato que poida posicionarse e clarificar a oferta electoral.

«En política os espazos baleiros non proceden e non son beneficiosos, e creo que esa aceleración ten unha parte de lóxica e de sentido común»

Na valoración interna, Maíllo resalta tamén o obxectivo de capitalizar o impulso que, segundo el, supuxo a refundación de Sumar o pasado 21 de febreiro no Círculo de Bellas Artes. Para IU, manter ese impulso require unha figura que sirva de referencia a curto prazo e que acompañe ás candidaturas autonómicas nas súas campañas. A lectura ante os resultados recentes en Castilla e León é que a unidade e a claridade organizativa cobren maior protagonismo.

«O obxectivo é seguir fortalecendo o que comezou o 21 de febreiro dunha maneira formidable no Círculo de Bellas Artes»

Reaccións e contexto político

A esixencia de Maíllo chega nun momento de tensión estratéxica para Sumar, que debe compatibilizar o debate sobre o liderado coa tarefa de artellar un proxecto programático sólido. Neste contexto, actores como Podemos, que xa contan con candidaturas designadas en varios territorios —entre elas a de Irene Montero nalgúns procesos— manteñen o seu propio calendario e preferencias internas, o que complica o acordo homoxéneo.

O prazo proposto por IU antes de maio condiciona a axenda das formacións que integran Sumar e abre a porta a negociacións sobre formatos de elección, transparencia nos procesos e garantías de participación interna. Algunhas voces na coalición lembran que priorizar nomes pode distorsionar o traballo arredor do programa e a presenza territorial.

Para que a petición de IU prospere será necesario acordar mecanismos de decisión e tempos entre as distintas forzas. A dirección de Sumar e os seus órganos deliberantes terán que decidir se priman a rapidez proposta por IU ou se manteñen a idea de construír antes o marco político que permita logo elixir á persoa máis axeitada. Ese debate marcará o pulso da alianza nas próximas semanas.

En calquera caso, a data límite de maio queda xa sobre a mesa como referencia política. Sexa cal for a fórmula, a substitución de Díaz e a elección do candidato ou da candidata converteronse nun asunto central para a esquerda a poucas semanas de que comecen a pecharse candidaturas e estratexias de cara ás citas electorais autonómicas e, potencialmente, a unhas xerais adiántadas.