Izquierda Unida‑Sumar y Podemos afrontan este domingo en Castilla y León unha batalla polo único escano que pode quedar fóra do dominio do PP, do PSOE e de Vox, nunha contenda marcada pola ruptura da coalición da pasada lexislatura e pola alta fragmentación territorial. Nun parlamento de 82 escanos, os tres grandes partidos concentran máis de setenta e a marxe para as forzas minoritarias redúcese a circunscricións concretas, onde a barreira efectiva de acceso sitúase arredor do 4‑5% do voto. A división do espazo da esquerda alternativa volve clave a concentración do voto provincial para manter representación.
A lexislatura anterior deixou á coalición Unidas Podemos‑IU cun deputado en Las Cortes, logrado grazas ao 5% obtido entón, pero a escisión entre ambas formacións ameaza con deixar á esquerda alternativa sen escano. No escenario actual, a dispersión do electorado nas nove provincias da comunidade autónoma penaliza especialmente a quen non logran canalizar apoios en circunscricións pequenas, onde uns poucos puntos poden decidir a entrada ou non no parlamento rexional.
Segundo os sondaxes, Podemos quedaría fóra da cámara e preséntase como o gran prexudicado pola ruptura do espazo, aínda que ambas candidaturas sofren a perda de potencial da alianza que sostivo ao seu único deputado na lexislatura anterior. Na campaña pesaron así mesmo as tendencias nacionais do partido, que xa perdeu representación en varias asambleas autonómicas e busca agora reverter ese retroceso nunha cita complicada para a súa estrutura orgánica e electoral.
En Madrid e en actos de campaña por Castilla y León participaron dirixentes do partido morado para tentar frear a caída; entre eles figuraron Ione Belarra e Irene Montero, que apoiaron ao candidato rexional e instaron aos votantes a non dividir o apoio. A presenza da dirección nacional busca mobilizar o electorado, pero os analistas insisten en que as intervencións centrais resultan insuficientes cando a competencia se decide no padrón e por provincias, non só por megáfonos mediáticos.
O candidato de Podemos‑Alianza Verde á presidencia da Junta, Miguel Ángel Llamas, encabezou unha campaña onde a marca verde pretende sumar atractivo nun territorio tradicionalmente inclinado polas forzas maioritarias. A alianza con Alianza Verde e a visita de figuras nacionais intentaron compensar a perda de músculo organizativo, pero a atomización do voto da esquerda e a existencia de candidaturas locais e rexionais complican a ecuación.
A fragmentación do mapa non é unicamente ideolóxica senón tamén xeográfica: circunscricións con poucos electores elevan a importancia de mobilizar o núcleo duro de votantes, mentres que o reparto provincial multiplica as candidaturas con posibilidades teóricas pero poucas opcións prácticas. Neste contexto, IU‑Sumar aspira a capitalizar o voto de quen se resisten a apoiar a Podemos tras a ruptura, pero tamén se enfronta ao mesmo risco de dispersión que o seu rival.
Os precedentes recentes son adversos para a formación morada: hai apenas un mes quedaron fóra do parlamento aragonés cun 0,9% a pesar do esforzo da cúpula e de iniciativas destacadas durante a campaña. Desde a dirección de Podemos sosteñen que as sondaxes poderían estar infravalorando a súa capacidade e esperan algún movemento de última hora que lles permita conservar presenza institucional, pero as cifras e a dinámica autonómica ata a data debuxan un escenario esixente.
Mais alén da disputa polo único escano, o resultado en Castilla y León servirá como termómetro da capacidade de reacción da esquerda alternativa tras a súa ruptura e da influencia real das direccións nacionais en comicios autonómicos. A cita electoral deixará leccións sobre a relevancia das alianzas territoriais e a dificultade estrutural de manter representación cando a partición do voto coincide con circunscricións de alta sensibilidade.
