José María Álvarez‑Pallete, expresidente de Telefónica, advertiu este mércores na primeira xornada de Forinvest, en Feria Valencia, sobre os riscos que supoñen os dispositivos conectados e o comercio de datos persoais, e reclamou un debate público sobre o desenvolvemento da intelixencia artificial. Na conferencia titulada «Deuses e caos», o directivo incidiu en que a información que xeran os equipos domésticos pode ser explotada sen que os usuarios sexan plenamente conscientes. As súas intervencións enlazaron a cuestión da privacidade co valor económico dos datos e co enorme consumo enerxético ligado á IA. A advertencia central foi clara: a privacidade no fogar require cambiar hábitos e plantexarse que tecnoloxías queremos admitir no noso contorno íntimo.
Álvarez‑Pallete puxo o acento nas televisións intelixentes como exemplo desa perda de control. Explicou que ao conectar estes aparellos despregase un fluxo de información sobre o que ocorre na vivenda e que as condicións de uso inclúen cláusulas sobre o tratamento deses datos, moitas veces ignoradas polos consumidores. Na súa intervención explicou que ese intercambio de información permite a plataformas e a algoritmos identificar e procesar textos e conversas, polo que recomendou prudencia á hora de falar cerca dun televisor, incluso cando aparente estar apagado.
O exdirectivo sostivo que hai unha desconexión entre a consciencia pública e o valor real dos datos persoais. Utilizou unha comparación para poñelo en perspectiva: hai prácticas no mundo dixital que serían impensables no físico, como permitir que un mensaxeiro lea a nosa correspondencia. Con todo, dixo, moitos aceptan que servizos dixitais procesen correos electrónicos ou hábitos de consumo sen medir as consecuencias. Segundo o seu diagnóstico, esa permisividade é a base dun mercado onde os datos se transforman en activos de alto valor.
Na súa charla, Álvarez‑Pallete ofreceu cifras sobre canto poden valer eses rexistros persoais. Sinalou que os datos dunha familia estadounidense de catro membros poderían situarse, segundo diversas estimacións, entre 20.000 e 46.000 dólares ao ano. A partir desa horquilla, realizou unha extrapolación ao parque de fogares españois, na que subliñou que unha parte importante do valor xerado pola actividade dixital non aparece reflectida nas contas nacionais.
Aplicando esa lóxica ao conxunto de España, o exresponsable de Telefónica calculou que, con unhas dez millóns de unidades familiares de catro membros, existiría un volume de valor non contabilizado que podería oscilar entre 200.000 e 460.000 millones de dólares, unha cifra que, dixo, ofrece unha medida moi aproximada do peso económico dos datos que a sociedade arroxa ao ecosistema tecnolóxico. Con estes números quixo chamar a atención sobre a magnitude do activo que representan os comportamentos en liña e a necesidade de políticas que protexan tanto os dereitos dos cidadáns como a excelencia competitiva das súas economías.
Ademais da dimensión económica, Álvarez‑Pallete abordou o impacto ambiental e enerxético da intelixencia artificial. Afirmou que as consultas a modelos conversacionais consumen recursos significativos, aludindo, por exemplo, a que unha interacción complexa pode implicar un gasto de auga e electricidade nada desprezable. Advertiu de que grandes provedoras como Google e Microsoft xa requiren niveis de enerxía comparables aos de países enteiros e lembrou datos da Axencia Internacional da Enerxía sobre o forte crecemento previsto na demanda eléctrica dos centros de datos.
Diante dese escenario, o relator defendeu que a sociedade debe decidir como se quere que avance a IA, subliñando a necesidade de gobernanza e de marcos que poñan límites a certos usos e garanten transparencia. Plantexou que a tecnoloxía non pode desenvolverse só por ímpeto do mercado, senón con criterios éticos e regulación que protexan a privacidade e eviten externalidades negativas sobre o consumo de recursos. Para Álvarez‑Pallete, o diálogo entre gobernos, empresas e cidadanía será determinante nos próximos anos.
A intervención do expresidente de Telefónica enmárcase nun debate máis amplo sobre a supervisión de plataformas, a compensación polo uso de datos e a sustentabilidade da infraestrutura dixital. A súa presenza en Forinvest, foro financeiro celebrado en Valencia e habitual punto de encontro de empresarios e reguladores, serviu para traer ao primeiro plano preguntas sobre hábitos cotiáns no fogar, seguridade de dispositivos conectados e a responsabilidade colectiva ante unha revolución tecnolóxica que xa está a transformar mercados e modos de vida.
