O escritor e tertuliano Juan del Val foi o protagonista do último episodio do videopodcast 'Libros y Cosas', do suplemento literario 'ABRIL'. A súa intervención chega tras gañar o Premio Planeta 2024 coa novela 'Vera, una historia de amor', un éxito editorial malia as críticas adversas.
Del Val, coñecido tamén polo seu traballo na televisión, abordou na entrevista a súa particular visión do panorama actual da crítica literaria en España. Considera que existe un sesgo negativo no mundo cultural que favorece a quen destaca defectos antes que virtudes.
Crítica negativa vs. crítica construtiva
Durante a súa conversa con Inés Martín Rodrigo e Álex Sàlmon, Del Val reflexionou sobre a percepción social da crítica literaria. Suxeriu que en España existe unha tendencia a valorar máis o crítico que sinala fallos ca aquel que destaca acertos.
Segundo o gañador do Planeta 2024, este fenómeno non se limita á literatura, senón que tamén afecta a outros sectores culturais como o cine ou a televisión. Para el, atopar aspectos positivos nunha obra require maior profundidade e coñecemento.
"Dicir que unha novela é boa ou que emociona non é máis sinxelo ca criticala negativamente", afirmou. E engadiu: "Deberiamos preguntarnos por que se considera máis intelectual unha crítica destrutiva".
O éxito de 'Vera' contra vento e marea
A novela coa que Juan del Val obtivo o millón de euros do Premio Planeta rexistrou unhas vendas moi elevadas. Isto a pesar das recensións pouco favorables que acumulou en medios e plataformas literarias.
Este contraste entre a crítica especializada e a resposta do público ilustra un fenómeno crecente: a discrepancia entre o que dita o establishment literario e o que consume a cidadanía.
A polémica xerada pola súa premiación lembra á doutros gañadores recentes, como Carmen Mola ou Sonsoles Ónega. En todos os casos, as voces críticas xeraron debate sobre quen pode participar no circuíto literario tradicional.
Nova visión do papel do crítico
Del Val propón unha reconsideración do rol do crítico cultural. Cre que a crítica debe equilibrar a análise coa promoción de obras que paguen a pena. Non se trata, segundo el, de evitar a opinión negativa, senón de enriquecer o discurso cultural.
Ademais, lembrou que na industria audiovisual tamén se aplica o mesmo patrón. Onde predominan os comentarios despectivos e se ignora o mérito de producións que conseguen conectar coa audiencia.
Neste sentido, o escritor chama a repensar que tipo de cultura fomentamos. E como reaccionamos ante as emocións que esperta a arte no canto de limitarnos a xulgalas.
