Nun desenvolvemento que está a captar a atención de expertos e cidadáns por igual, Juanma Moreno: «Andalucía é despensa». Esta situación, que se desenvolve nun contexto de crecente interese mediático, promete ter implicacións significativas para diversos sectores da sociedade.

Os detalles que foron xurdindo revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. O presidente da Xunta de Andalucía, Juanma Moreno, puxo en valor o sector agrario e a súa industria asociada, que «constitúe o 16 por cento do PIB andaluz e o 10% do emprego», así como que a rexión «é a terceira economía de España», no sentido de que «se Andalucía vai ben, España vai ben» pois «somos en grande medida a despensa de España e a despensa de Europa». Así o explicou durante o Foro 'Agricultura, Auga e Futuro en Andalucía' celebrado na tarde deste luns na localidade almeriense de El Ejido, onde tendeu a man tanto á Administración Central coma á Unión Europea -da cuxo Comité de Rexións é copresidente- e volveu trasladarlles as medidas e investimentos fundamentais «non tanto para o futuro, senón para o presente» da terra. Moreno salientou que os andaluces, «e dicímolo con moito orgullo, somos a primeira potencia agrícola de España», con capacidade de «xerar alimento para 500 millóns de persoas» sendo unha comunidade que ten escasamente 9 millóns de habitantes. Do mesmo xeito, pediu aos andaluces que entendan «a importancia que ten o sector primario, a agricultura, a gandería e a pesca» e que «lembren ese momento tan grave na historia da humanidade -a pandemia- para entender a importancia que ten que teñamos un sector agrícola potente, forte», que «proporcionou alimento fresco e de primeira calidade». Que «o seu esforzo ten un valor, ten un prezo» que hai que pagar para que o sector poida seguir avanzando e «nutrindo aos andaluces cos mellores alimentos que hai en España». Por iso pediu tamén á cidadanía «que teñamos conciencia para reivindicar o noso», como «o fan os vascos e o fan os cataláns». Situou o xerme do movemento en que «temos un poder andaluz, o poder que nos dá ser 9 millóns de persoas, o poder que nos dá ser a comunidade máis poboada do noso país, o poder que nos dá ser a terceira economía de España, despois de Madrid e Cataluña, o poder que nos dá ser a terceira comunidade máis exportadora, o poder que nos dá levar 54 meses consecutivos creando emprego». Neste sentido, o presidente dos populares andaluces incidiu en que o sector agroalimentario é líder nacional, cunha «aportación de case o 20% ao valor engadido bruto» e un récord de exportacións de 9.250 millóns de euros só nos primeiros seis meses do ano 2025, «que imos superar ou achegarnos evidentemente aos 20.000 millóns». No plano europeo, valorou que actualmente exista «por primeira vez unha comisaria de Auga» pois «non ten sentido que Europa non faga políticas nin planifique políticas hídricas». Así, lembrou a necesidade de que prevaleza a soberanía militar e a enerxética, pero «tamén está ben a soberanía alimentaria porque se mañá non temos alimentos en Europa, que pasaría?», en clara alusión á situación de seca que atravesa o país e sobre todo, a rexión. Neste punto, Moreno lembrou que está a insistir en que «os fondos europeos nos poidan servir para realizar políticas hídricas» e tamén en que o orzamento da PAC non sexa o resultado de «recortes» e dunha filosofía que centralice os fondos no Estado, «porque xa coñecemos como se reparten despois as cousas aquí e ao final sempre nos toca perder». Así mesmo, recoñeceu que «non podemos esixir aos nosos agricultores e gandeiros unha serie de garantías que cumpren de maneira rigorosa», como a prohibición de substancias, e que en cambio cheguen de terceiros países «produtos agrícolas sen ningún tipo de control». Todas estas cuestións, explicou, axudarían a que o sector gañe músculo pois «está moi ben que sexamos moitos pero non podemos ser todos pequeniños». Tamén, recoñeceu, «hai que capacitar a dixitalización» en prol da eficiencia e a redución de custos, e garantir «o relevo xeracional», cuestión que con diversos programas da Xunta logrou que se incorporasen ao traballo do campo 6.000 mozos. Moreno quixo tamén poñer o foco en que «hai moitos que queren enfrontar Agricultura e Medio ambiente», a pesar de que «se hai unha compatibilidade perfecta, se hai unha compatibilidade necesaria e oportuna é a que todos os días os nosos agricultores logran coa sustentabilidade medioambiental». E foi máis alá, aludindo a «Bruxelas e a España», a «os duns e os doutros», pero sempre transmitindo á cidadanía que onde hai un agricultor «hai unha conciencia por protexer o seu espazo natural». Nesta liña lembrou con certo pesimismo as 20 obras clave dependentes do Goberno de España en Huelva e Almería (das 118 que se esperan en toda a comunidade), ante as que alberga pouca esperanza «por miopía ideolóxica», pois «pensan que realizar unha presa é malo, que realizar unha desaladora é malo». E aludiu ao descoñecemento de quen «non se criaron ao lado do campo» e «non souberon empatizar nin entender o que significa para un país como España, para Andalucía, a agricultura, a gandería e a pesca». Un exemplo é a desaladora do Almanzora «que levamos pedindo desde aquelas inundacións» ou a presa de Alcolea. Fronte a isto, Moreno anunciou que «antes de que remate o ano queremos ter lista a que vai ser a primeira estratexia de recursos hídricos non convencionais de Andalucía, o que significa que temos que espremer ao máximo a desalinización e a rexeneración». É dicir, «se a auga non cae do ceo, temos que buscalo no subsolo, temos que rexenerar». «Grazas a esta aposta que se fixo, Andalucía ten capacidade para utilizar ao ano 221 hectómetros cúbicos de auga máis que no ano 2019, o equivalente ao consumo de 3 millóns e medio de andaluces», detallou, para engadir que «contamos xa con 103 hectómetros cúbicos de auga desalada, que no ano 2027 serán 160» e que «en só cinco anos multiplicamos por catro o volume de auga rexenerada». Dos 17 hectómetros cúbicos de 2019 aos 70 hectómetros cúbicos actuais. O foro celebrado este luns supuña o peche ao ciclo de eventos sobre estes sectores levados a cabo nos últimos meses baixo o paraugas de 'Andalucía ao teu lado'. E é que a través desta plataforma aberta á sociedade, que conectou á sociedade civil co propio goberno andaluz, Moreno evidenciou como a política «pode ser útil, próxima e de servizo público, ao tempo que consegue xerar confianza na cidadanía e un diálogo real. Aquí non hai intermediarios, os propios cidadáns, xa pertenzan aos sectores produtivos ou a colectivos sociais, poden trasladar as súas inquedanzas e propostas ao presidente». O propio Moreno definiuno como «romper as costuras do noso proxecto político» para «abrilo a persoas que non teñen militancia política, que están á marxe» para «escoitar, responder» e avanzar, o lema deste ciclo de 'Andalucía ao teu lado' e os atributos da xestión do presidente. A cita desta tarde no Auditorio de El Ejido foi a evidencia definitiva de que a vía andaluza, esa que cala a través da moderación, a xestión eficaz, a transparencia e a procura de consensos, dá resultados. Os centos de foros de Andalucía ao teu lado desenvolvidos no que vai de ano traducíronse en medidas reais implementadas polo Goberno de Juanma Moreno e, por extensión, converteron o seu modelo de xestión en proxecto de futuro común, en política que une en vez de dividir. O discurso do presidente pechou o evento tras a mesa de diálogo e experiencias nas que o propio Moreno se interesou e moderou as intervencións de seis nomes fundamentais no sector agrícola, agroindustrial, medioambiental e da auga. Acompañárono a directora xeral de Fresón de Palos, Silvia Gómez Delgado, coa que a cooperativa líder europea en berries acadou cotas inusitadas en innovación, calidade e sustentabilidade; o presidente de Cooperativas Agroalimentarias de Andalucía, Fulgencio Torres, ao que caracteriza a súa experiencia en goberno cooperativo, a integración de produtores e a defensa do modelo social agrario; a directora de negocio de Agrobio -compañía que marca a diferenza en control biolóxico e polinización para horticultura intensiva-, Isabel Santorromán. Na segunda parte da mesa conversou con Lola Gómez, fundadora e xerente de Clisol Turismo Agro, unha explotación hortícola local pioneira en agricultura integrada e control biolóxico; Fernando Rubio, presidente da Xunta Central de Usuarios de Auga do Val do Almanzora e vicepresidente dos regantes do Transvasamento Tajo-Segura; e con Arancha Arias, a CEO e responsable de comunicación e márketing de Almazara Saturnino Arias -referentes en aceites de oliva virxe extra-. Con eles abordou cuestións como a necesidade de que o campo andaluz, que xa é motor económico da comunidade, produza máis para que os cidadáns poidan vivir mellor, pero sempre sen perder de vista o coidado da terra, nun contexto marcado polo cambio climático, as pragas invasoras que trae a globalización e as esixencias do mercado. O control biolóxico das explotacións é fundamental. Ou como Andalucía está a impulsar a industrialización do campo, fomentando produtos con selo de calidade e apostando por cooperativas e pemes que xeran riqueza e emprego. Así o recoñecen os empresarios, que a pesar das lóxicas diferenzas alaban o diálogo coa Consellería. En cambio, a miúdo senten que a lexislación europea se fai desde o despacho, sen pisar o campo e sen contar co sector, e sobre todo percíbense a si mesmos como «malditos» para o Ministerio de Transición Ecolóxica, onde as súas aspiracións atopan por xeral un muro. Pero nesa actividade económica, como en tantas outras cuestións da vida dos andaluces, a peza clave é a auga. Que é vida e futuro. De aí que o Goberno de Moreno tire de planificación, investimento e responsabilidade na xestión hídrica en tempos de seca, e que os profesionais se esforcen en mellorar a eficiencia no uso, en que 'cada gota conta'. Neste punto houbo mención de novo para o eternizado proxecto da presa de Alcolea, froito da desidia do Goberno Central, á necesidade de investir en rega por goteo e á paradoxa de que no conxunto de España sobra auga, que tan escasa resulta para o sueste do país, porque non se redistribúe con sentido. O Foro tamén serviu para trasladar a necesidade de crer nunha sustentabilidade real, non de eslogan, como se evidencia na folla de ruta da vía andaluza: equilibrio entre desenvolvemento e conservación, medrar coidando o contorno sen renunciar a innovar no eido enerxético. De feito, a elección de El Ejido como sede do evento non foi casual, pois ben podería ser exemplo de modelo de Andalucía en cooperación, tecnoloxía e aproveitamento eficiente da auga no ámbito agrícola. «Non se nos ocorría mellor sitio que o Poniente», explicou o secretario xeral do Partido Popular de Andalucía, Antonio Repullo, na súa labor de presentador xeral do evento. «Cada gota de auga rendibilizádea como ninguén, sabedes que a innovación ten que comezar desde as vosas fincas e sabedes mellor ca ninguén que cooperando é como podedes chegar a ser os grandes referentes do agro e da agroindustria en toda Europa», engadiu, para acto seguido agradecer ao alcalde ejidense, Francisco Góngora, e ao presidente do Partido Popular de Almería, Javier Aureliano García, ambos presentes xunto a outras tantas personalidades nun ateigado auditorio. O propio Juanma Moreno resaltouno na súa intervención final, centrándose no «enorme esforzo e a enorme determinación» que tiveron os agricultores hai uns 20 ou 30 anos «para que en circunstancias tan difíciles como as que se producen en Almería por falta de auga conseguiran que esta provincia exporte máis de 3.000 millóns de euros e acadara cotas de crecemento económico e social que outras provincias de Andalucía non tiveron». «Unha provincia á que ninguén lle regalou nada e que froito do seu esforzo, do seu sacrificio e do seu compromiso conseguiu chegar ao que ten», recalcou para trasladar a súa «parabéns» e o «orgullo de todos os andaluces, eu o primeiro, de todos e cada un de vós», concluíu. Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolvemento dos acontecementos, subliña a importancia de manter unha perspectiva informada sobre o tema.

É importante salientar que este tipo de situacións non ocorren no baleiro. Os antecedentes históricos e o contexto socioeconómico actual xogan un papel fundamental na comprensión completa destes eventos. Expertos na materia sinalaron que a converxencia de múltiples factores creou as condicións propicias para o desenvolvemento actual dos acontecementos.

Desde diferentes sectores alzáronse voces que ofrecen perspectivas variadas sobre o tema. Mentres algúns analistas manteñen unha visión optimista sobre as posibles resolucións, outros advirten sobre os desafíos que poderían xurdir a curto e medio prazo. Esta diversidade de opinións reflicte a complexidade inherente á situación.

Impacto en Galicia
A sociedade galega, coñecida pola súa capacidade de adaptación e resiliencia, observa estes desenvolvementos con atención. Desde as universidades de Santiago, A Coruña e Vigo, ata os centros de investigación e desenvolvemento, estanse a xerar análises e propostas que poderían influír na resposta rexional a estes acontecementos.

Análise en Profundidade
Un exame detallado da situación revela múltiples capas de complexidade que merecen consideración. Os expertos consultados identificaron cando menos tres dimensións clave que deben terse en conta ao avaliar estes desenvolvementos.

En primeiro lugar, a dimensión económica non pode ser ignorada. Os mercados reaccionaron cunha mestura de cautela e expectativa, reflectindo a incerteza inherente á situación actual. Os indicadores económicos suxiren que poderiamos estar ante un período de axustes significativos.

En segundo lugar, o aspecto social presenta os seus propios desafíos e oportunidades. A cidadanía demostrou un nivel de implicación sen precedentes, participando activamente no debate público a través de diversos canais. Esta participación cidadá é vista por moitos como un signo positivo da vitalidade democrática.

Finalmente, a dimensión institucional require especial atención. As organizacións e entidades implicadas están a traballar para coordinar as súas respostas e garantir que se manteña a estabilidade necesaria para navegar estes tempos complexos.

Perspectivas Futuras
Ollando cara adiante, é evidente que os vindeiros meses serán cruciais para determinar o curso dos acontecementos. Os observadores coinciden en que estamos nun momento decisivo que podería definir tendencias a longo prazo.

A capacidade de adaptación e a flexibilidade serán elementos clave para navegar con éxito os desafíos que se aveciñan. Tanto as institucións como os cidadáns deberán manter unha actitude proactiva e estar preparados para responder a desenvolvementos inesperados.

En última instancia, o resultado dependerá da capacidade colectiva para traballar cara a solucións construtivas que beneficien ao conxunto da sociedade. O diálogo, a cooperación e o compromiso co ben común serán fundamentais neste proceso.