Julio Jato, avogado lucense e membro da directiva de Lugo Sur Conturiz, advirte dun notable aumento de demandas de desaloxo por impagos de alugueiros na cidade e ofrecerá este mércores ás 20.00 horas unha charla sobre as ocupacións no local social de Galegos. A convocatoria, organizada pola asociación As Campas-Galegos e por Lugo Sur Conturiz, pretende aclarar os aspectos xurídicos que xeran maior inquietude entre propietarios e veciños. Jato sitúa na orixe de boa parte dos procedementos a falta de pagamento das rendas e tamén a continuidade de inquilinos tras a expiración dos seus contratos.
No encontro, o seu compañeiro de directiva Rubén Darío Veiga abordará a actuación da Policía Nacional e as medidas de prevención ante roubos e ocupacións, mentres Jato se centrará na vertente procesal e administrativa. Segundo o avogado, a materia combina elementos civís e penais que adoitan xerar confusión entre a cidadanía e entre algúns operadores xurídicos. Por iso, a súa intención é ofrecer criterios prácticos para diferenzar supostos e explicar que vías son as máis áxiles para recuperar a posesión.
Jato subliña que convén distinguir dous fenómenos distintos: por unha banda, ocupacións que se vinculan a relacións contratuais co propietario, como os impagos do alugueiro ou situacións nas que o inquilino non abandona a vivenda tras a finalización do contrato; por outra, as ocupacións ilícitas que encadran condutas penais como o allanamento de morada ou a usurpación. Cada unha destas figuras esixe un trato legal distinto e conduce a procedementos distintos, con prazos e requisitos que poden condicionar a resolución.
Respecto da intervención policial, o avogado explica que a capacidade de actuación inmediata varía segundo o tipo de vivenda afectada e o momento en que se detecta a intrusión. No caso da vivenda habitual, a Policía pode proceder ao desaloxo cando a ocupación é moi recente, en xeral nas primeiras 48 horas desde a entrada. En segundas residencias ou apartamentos turísticos, os criterios son máis amplos e a actuación non sempre é tan expedita. Cando se trata de usurpacións sobre inmobles deshabitados —locais, naves ou vivendas pechadas— a Policía non pode desaloxar de oficio salvo que o episodio sexa constitutivo de delito nese intre, polo que a vía xudicial vólvese imprescindible e pode dilatarse considerablemente.
O avogado advirte de que, aínda que existe unha alarma social sobre as ocupacións que adoita alimentarse por casos illados, a realidade que observa nos despachos de avogados de Lugo é outra: un fluxo constante de demandas de desaloxo iniciadas por propietarios que reclaman rendas impagadas ou a restitución de chaves tras a finalización do contrato. Esta dinámica xudicial xera colas procesais e, nalgúns casos, frustración entre os que procuran recuperar o seu inmoble con rapidez. Jato apunta que a presión económica sobre algúns fogares contribúe a incrementar estes conflitos, sen que iso signifique que todo suposto de ocupación sexa constitutivo dun delito.
O atraso da vía xudicial para as usurpacións, que en opinión do avogado pode prolongarse «un ano ou tres» dependendo da carga de traballo e dos recursos, é un dos principais problemas sinalados polos propietarios. A falta dunha resposta rápida obriga a moitos a recorrer a procedementos civís que, aínda que máis directos para resolver cuestións contratuais, non sempre garanten protección inmediata fronte a terceiros. Esta incerteza, segundo Jato, é a que alimenta tanto a percepción de inseguridade como a demanda de medidas normativas máis claras.
Durante a súa intervención, o avogado espera ofrecer criterios e ferramentas prácticas para entender os distintos camiños procesais e as medidas preventivas que poden adoptar propietarios e comunidades de veciños. Tamén fará fincapé na necesidade de coordinación entre forzas policiais e servizos xudiciais para axilizar actuacións cando concorran indicios de delito. O seu diagnóstico pretende non só describir o fenómeno, senón dar pistas sobre como reducir o número de expedientes e mellorar a seguridade xurídica na cidade.
A charla está aberta ao público e chega nun momento de debate público sobre a vivenda en Lugo, onde as queixas de propietarios e as preocupacións veciñais mestúranse con demandas de protección social para ocupantes en situación de vulnerabilidade. Jato apostará por unha aproximación equilibrada que combine a tutela da propiedade privada con mecanismos que eviten o empobrecemento forzoso de familias. O debate local, advirte, esixe información veraz e procedementos eficaces para que a resolución de conflitos se produza con seguridade xurídica e sen demoras innecesarias.
