Os países membros da Agencia Internacional de la Energía acordaron por unanimidade liberar 400 millones de barris das súas reservas estratéxicas para facer fronte ás perturbacións do mercado derivadas do conflito en Oriente Próximo e do peche do estrecho de Ormuz. A decisión, anunciada este mércores tras unha reunión extraordinaria celebrada o martes, responde á paralización dos fluxos de crudo e de produtos que ameaza a dispoñibilidade e o prezo da enerxía a escala mundial. A medida pretende subministrar un colchón inmediato mentres se avalía a evolución da situación xeopolítica e comercial na rexión.
A dirección da AIE cualificou a operación como a maior liberación conxunta de reservas na historia da axencia. Segundo o seu director executivo, Fatih Birol, os retos actuais para o mercado petrolífero alcanzan unha magnitude sen precedentes e esixían unha resposta coordinada entre os membros. A intervención supera con creces a anterior acción colectiva, adoptada ao inicio da guerra de Ucrania, e busca estabilizar a oferta ante un escenario de restricións loxísticas e recorte de produción por parte de algúns países.
A posta no mercado deses barris realizarase de forma escalonada e adaptada ás circunstancias nacionais de cada Estado membro, precisou a AIE. Ademais, algúns gobernos anunciaran que complementarán a entrega con medidas de emerxencia adicionais e con produtos procedentes de inventarios industriais mantidos por obrigas regulatorias. A axencia insistiu en que a coordinación e a transparencia entre países serán claves para maximizar o impacto da liberación.
A AIE sinalou que a decisión responde, en grande parte, ao peche efectivo do estrecho de Ormuz tras os recentes ataques e represalias na zona. O bloqueo reduciu de forma drástica o tránsito de materias primas, o que levou a produtores da rexión a recortar a produción ante a falta de rutas fiables de exportación e a limitación de espazo en tanques e terminales. A axencia lembrou que por ese paso marítimo circulan ao redor de 15 millones de barris diarios de crudo e outros 5 millones de barris diarios de derivados, cifras que representan cerca do 25% do comercio petrolífero por vía marítima.
Con esta operación, a AIE mobiliza unha parte relevante das dispoñibilidades colectivas: os seus membros manteñen na actualidade uns 1.200 millones de barris en reservas de emerxencia, ademais de inventarios privados suxeitos a regulación. A liberación acordada é a sexta coordinación deste tipo desde a creación da axencia, unha ferramenta que se empregou en anteriores crises para mitigar picos de prezos e tensións de subministro. Non obstante, a axencia advertiu de que o efecto sobre os mercados dependerá tamén da duración do bloqueo en Ormuz e da resposta dos países produtores.
O precedente máis próximo é a intervención ao comezo da guerra en Ucrania, cando os membros da AIE abriron reservas por un total de 182 millones de barris, unha cifra agora amplamente superada. Os analistas ven na nova medida un impulso para conter subidas abruptas nos mercados petrolíferos e dar marxe aos gobernos para adoptar outras accións de política enerxética. Con todo, advirten de que liberar crudo non substitúe as solucións estruturais: a normalización do tránsito e a seguridade marítima son imprescindibles para unha estabilización duradeira.
Desde o punto de vista comercial e loxístico, a inxección de crudo pode axudar a aliviar as presións nos mercados spot e nos contratos a curto prazo, pero o seu impacto será gradual e condicionado pola capacidade de distribución e de refino. Algunhas compañías xa empezaron a axustar a planificación e rutas alternativas, mentres que operadores financeiros seguen de perto os movementos para calibrar a reacción dos prezos. En paralelo, a AIE sinalou que continuará monitorizando a evolución e avaliando a conveniencia de novas intervencións se a situación empeora.
A resolución adoptada reflicte a gravidade da crise enerxética que afronta o mercado global e a disposición dos países membros a actuar colectivamente. Fontes da axencia reiteraron que, pese á magnitude da liberación, o decisivo para restaurar a seguridade do subministro é a reanudación do tránsito por Ormuz e a desescalada na rexión. Mentres tanto, gobernos, empresas e consumidores seguirán atentos ao ritmo e alcance das entregas, que determinarán en gran medida a eficacia desta intervención histórica.
