Goretti Sanmartín, alcaldesa de Santiago, anunciou este mércores que levará ao próximo pleno unha moción conxunta do BNG e Compostela Aberta para esixir á Xunta de Galicia a retirada urxente dos residuos acumulados na canteira de Miramontes e a restauración ambiental da zona. A iniciativa responde á sentenza firme da Audiencia Provincial da Coruña que condenou a Tecnosolos Galaicos por un delito contra o medio ambiente; a alcaldesa advirte de que mentres os materiais permanezan alí, persistirán os riscos e a preocupación entre os veciños da parroquia de Guixoa.

A moción e as demandas do Concello

Na rolda de prensa, Sanmartín deixou claro que o obxectivo do texto que se someterá a debate no pleno municipal é dobre: por unha banda, esixir á administración autonómica que active os procedementos necesarios para retirar o vertido; por outra, que publique un calendario con prazos concretos para a extracción do material e para a posterior restauración ambiental. A alcaldesa solicitou ademais que se informe á poboación sobre os riscos detectados e as medidas de prevención que se aplicarán para evitar novos impactos.

“O que esiximos é que a Xunta faga público un calendario, que marque prazos e que diga cando se vai retirar ese material, e cando se vai proceder á restauración ambiental da zona; e tamén que informe de todos os riscos e de todas as fórmulas que poidan evitar novos impactos negativos nesta zona”.

O Concello, explicou a alcaldesa, implicouse «activamente desde o inicio do conflito», promovendo os procedementos administrativos e defendendo a saúde e os dereitos da veciñanza. Agora busca coa moción artellar o apoio institucional ás reivindicacións da Plataforma de Afectados pola Canteira de Miramontes e de Ferusa, entidades que veñen denunciando o problema e que celebraron a sentenza xudicial.

Antecedentes xudiciais e a orixe do conflito

A polémica arredor de Miramontes non é nova. A explotación da canteira e o depósito de residuos en parcelas da parroquia de Guixoa xeraron tensións durante anos entre veciños, administracións e empresas implicadas. A Audiencia Provincial da Coruña ditou unha sentenza firme que atribúe a Tecnosolos Galaicos a comisión dun delito contra o medio ambiente pola actividade desenvolvida nesas instalacións, un fallo que, segundo o Concello, debería implicar xa a execución de medidas de reparación.

Historicamente, os conflitos deste tipo en Galicia puxeron de manifesto a dificultade para conciliar actividade económica, control administrativo e protección ambiental. A competencia para a inspección e corrección de vertidos recae, en gran medida, na Xunta, e en casos complexos a vía xudicial adoita tardar anos en fixar responsabilidades. É precisamente esa demora —e a sensación de impunidade que xera nos afectados— o que a alcaldesa pretende contrarrestar coa presión política local.

A plataforma de afectados e organizacións próximas denuncian non só o impacto visual e paisaxístico, senón posibles afeccións para a saúde pública e o entorno rural. Aínda que os detalles técnicos sobre a natureza exacta dos residuos non foron difundidos na rolda de prensa, a petición do Concello inclúe a esixencia de que a Xunta faga públicos os riscos concretos e as actuacións preventivas previstas.

Riscos, responsabilidades e próximas pasos

A moción chegará ao pleno coa intención de forzar á Xunta a dar unha resposta concreta. De partida, a presión política pretende converter unha sentenza xudicial nun calendario de execución: quen retira, cando, e con que