Na Comisión quinta de Sanidade do Parlamento de Galicia, celebrada este xoves, a situación da atención primaria no municipio de Cervantes foi obxecto dun enfrontamento entre a deputada do BNG e a parlamentaria do PP pola provincia de Lugo, en torno á falta de cobertura de prazas médicas no centro de saúde de San Román e o peche parcial do consultorio de Doiras. A nacionalista asegurou que o Executivo autonómico négase a cubrir de forma permanente as dúas prazas facultativas previstas, mentres que o PP defendeu que a asistencia se mantén e que as vacantes non foron suprimidas. O debate chega tras meses de protestas veciñais e despois de que, segundo os datos achegados polos grupos, o número de profesionais no municipio se reducise notablemente.
Olalla Rodil, portavoz do BNG na comisión, acusou o PP de «inacción» e de votar en contra de garantir a cobertura estable das dúas prazas en San Román, o que, ao seu xuízo, precipitou o deterioro do servizo. Segundo Rodil, os compromisos do Goberno e da propia formación popular no concello non se traduciron en medidas efectivas e a poboación sofre as consecuencias desa pasividade. A deputada subliñou ademais que os recortes na plantilla aumentaron as listas de espera e complicaron o acceso á atención para os veciños máis dependentes.
Encarna Amigo, pola súa banda, negou que a Xunta reducira a asistencia sanitaria en Cervantes e defendeu que ningunha praza foi eliminada: unha delas permanece vacante desde o traslado dun facultativo, pero a praza «segue existindo» e estase a ofertar. Amigo insistiu en que a Consellería de Sanidade ten como prioridade cubrir de forma estable a segunda vacante en canto exista un profesional dispoñible e que a oferta se incluíu en todas as convocatorias correspondentes. A deputada popular responsabilizou da demora para cubrir a vacante ás dificultades da contratación nas zonas rurais.
Nos últimos dezaoito meses, o municipio —con arredor de 945 cartillas sanitarias rexistradas— pasou de contar con dous médicos e unha enfermeira en San Román e outro médico e enfermeira en Doiras, a dispor de tan só un profesional de medicina e unha enfermeira para atender todo o termo municipal, segundo expuxeron os representantes do BNG. Esa reordenación do servizo, remarcaron, obriga agora a moitos veciños a desprazarse ata o centro de saúde da capital municipal para recibir atención básica. O cambio xerou preocupación entre unha poboación cuxa idade media supera os 60 anos.
Rodil tamén lembrou que o consultorio de Doiras pechou no verán de 2024 e que, cando se reabriu, ofrecía asistencia só dous días á semana cun dos facultativos desprazado dende San Román. Coa saída posterior dun dos médicos, toda a atención quedou concentrada na cabeceira municipal, o que incrementou tempos de desprazamento de máis de vinte quilómetros para algúns usuarios. Para os veciños, a perda de servizos no núcleo rural supón non só incomodidade, senón un aumento do risco para quen necesiten controis continuos ou atención urxente.
A resposta do PP focalizouse en subliñar que a prestación se mantén garantida mediante os recursos actuais e que a Administración autonómica continúa ofertando a praza vacante nas convocatorias e procesos selectivos correspondentes. Amigo asegurou que, ata que non haxa un profesional dispoñible para incorporarse de forma estable, a Consellería seguirá xestionando a atención coas ferramentas ao seu alcance. Ese argumento non convenceu a oposición, que reclama solucións inmediatas e compromisos concretos para fixar plantilla no medio rural.
Na localidade convocáronse concentracións fronte ao centro de saúde de San Román para reclamar unha plantilla estable e un servizo presencial continuado, unha mobilización que, segundo asistentes e fotografías difundidas, reuniu veciños preocupados pola perda progresiva de recursos sanitarios. Os presentes esixen que se garanta a atención de forma permanente e que as autoridades ofrezan un calendario e medidas concretas para a reposición dos postos vacantes. Esta reivindicación cidadá serviuse de fío condutor do intercambio parlamentario.
O conflito en Cervantes reflicte unha problemática máis ampla que afecta a outras zonas rurais de Galicia: o envellecemento da poboación, a dispersión xeográfica e as dificultades para atraer e reter profesionais sanitarios. Tanto a oposición como o Goberno rexional coinciden na necesidade de reforzar a atención primaria, pero discrepan sobre prazos e responsabilidades. Mentres se suceden as ofertas de prazas nos procesos selectivos, os veciños seguirán dependendo dunha plantilla reducida para prestacións que antes se cubrían con maior normalidade.
O choque parlamentario pon de manifesto a tensión entre esixencia cidadá e limitacións administrativas á hora de garantir recursos en territorios con baixa densidade poboacional. O tempo, e a capacidade da Xunta para atraer profesionais, será determinante para dirimir se as promesas de novas convocatorias acaban traducíndose en médicos e enfermeiras nos consultorios de San Román e Doiras ou se a atención seguirá concentrándose na capital municipal, co conseguinte impacto sobre o acceso e a calidade do servizo.
