A guerra no Oriente Próximo e o aumento da volatilidade do cru dispararon os prezos e a demanda de combustibles en Galicia desde finais de febreiro, con compras masivas de gasóleo para calefacción e estacións onde o litro xa supera os dous euros. O fenómeno intensificouse a partir do 28 de febreiro, cando comezou a ofensiva militar que acendeu as alarmas nos mercados enerxéticos. A suba afecta particulares, ao transporte e ao sector primario, que reclama medidas urxentes. As consecuencias tradúcense nun incremento notable de custos e en picos puntuais nos surtidores galegos.
Segundo os datos de referencia manexados por distribuidores e estacións, o prezo medio do gasóleo A partiu de cifras máis moderadas a finais de febreiro e en dúas semanas rexistrouse un avance próximo ao 30%, situándose arredor de 1,85 euros por litro ao final da última semana. Ese ascenso medio convive con diferenzas locais importantes entre provincias e poboacións, onde a oscilación de marxes e o axuste de prezos foron moi sensibles á evolución do mercado internacional. A incerteza sobre a duración do conflito mantén a presión alcista sobre as cotizacións.
Existen estacións en Galicia, sobre todo na provincia da Coruña, onde o gasóleo supera con folgura os dous euros por litro, e detectáronse picos máximos de ata 2,15 euros en puntos concretos como o polígono de Barreiros, en Lugo. Estes rexistros chaman a atención tanto pola súa repercusión no peto dos condutores como polo efecto psicolóxico que xera nos consumidores locais. O diferencial rexional percíbese ademais en zonas rurais onde o acceso a subministracións adoita ser máis limitado e os prezos tenden a ser máis altos.
En Madrid, a vicepresidenta terceira e ministra para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, Sara Aagesen, defendeu que a CNMC está a monitorizar a evolución dos prezos nas case 12.000 gasolineiras españolas para detectar posibles desviacións. Mentres tanto, organizacións de consumidores, como Facua, acusan a algunhas estacións de aproveitar a volatilidade do cru para ampliar marxes e piden unha actuación gobernamental que frene o que califican de comportamento especulativo. As chamadas á intervención prodúcense en paralelo a advertencias sobre a complexidade de intervir nun mercado tan ligado á cotización internacional do petróleo.
No plano do subministro para calefacción, distribuidores galegos describen os primeiros días de marzo como xornadas de demanda extraordinaria, con pedidos multiplicados respecto ao ritmo habitual. O director financeiro de Grupo Valdés, Ramón Rodríguez, detallou que a avalancha inicial de solicitudes obrigou a intensificar a loxística e que, tras aquela primeira fase de gran actividade, a situación tendeu a estabilizarse aínda que a carga de traballo continúa sendo elevada. En Gasóleos Rial, o seu responsable, José Antonio Garrido, confirmou tamén un incremento moi marcado de peticións nas dúas últimas semanas, se ben subliñou que por agora non existe risco de desabastecemento.
No mercado do gasóleo para calefacción, os distribuidores sitúan o seu prezo previo á escalada en torno aos noventa céntimos por litro e sinalan que a suba levou algúns tipos ata case o euro e medio, o que supón incrementos superiores ao 50% en poucos días. Os consumidores domésticos, ante o temor a novas subas, enchéronse depósitos e tanques, o que axudou a mitigar a demanda acumulada nas semanas posteriores. Empresas como Grupo Valdés operan en comarcas que van desde Ribeira ata Lalín e abastecen tanto a particulares como ao transporte e á agricultura, o que lles permite apreciar mellor o efecto xeneralizado do encarecemento.
O sector primario galego, especialmente a pesca e a agricultura, solicitou medidas extraordinarias para paliar o impacto da suba. Confrarías e armadores de Vigo alertaron sobre o encarecemento do combustible para as embarcacións, mentres organizacións agrarias como Uniones Agrarias ou Sindicato Labrador reclamaron compensacións e axudas para evitar que o aumento de custos erosione a rendibilidade de explotacións e asalariados. A alza tamén repercute no transporte por estrada, encarecendo a loxística e alimentando presións inflacionistas en produtos básicos.
Os distribuidores consultados insisten en que, polo momento, o subministro non corre perigo en Galicia, aínda que ninguén pode asegurar cando comezará a moderarse a escalada de prezos. A CNMC e o Goberno manteñen a vixilancia do mercado, e as demandas de consumidores e sectores produtivos presionan por medidas que atenúen marxes e custos. En calquera caso, a rexión afronta nas próximas semanas unha situación de incerteza que condicionará tanto fogares como empresas dependentes do combustible.
