O sistema de protección internacional en España enfróntase a graves dificultades para garantir o acceso ao asilo de milleiros de persoas migrantes. A presión migratoria, especialmente en Canarias, colapsou os servizos de atención e deixou a centos de persoas en situación de vulnerabilidade sen posibilidade real de solicitar asilo.

O Consello Económico e Social de España (CES) denuncia no seu último informe a necesidade urxente de reforzar os recursos humanitarios e de atención. As consecuencias nótanse na práctica: trabas burocráticas, longas colas e dificultades para obter cita impiden que moitos poidan iniciar correctamente o seu proceso.

As consecuencias da sobrecarga

Desde 2022, o incremento das chegadas por mar puxo de manifesto a falta de infraestruturas axeitadas. Os dispositivos de primeira acollida non dan abasto ante a cantidade de persoas que chegan en caiucos, moitas delas en situación de risco.

Segundo o informe do CES, máis do 51% das persoas atendidas en programas de axuda humanitaria son potenciais solicitantes de asilo. Trátase de familias con menores, mulleres vítimas de violencia e posibles vítimas de trata, grupos especialmente vulnerables.

En setembro de 2024, o goberno anunciou o peche temporal do sistema de acollida ao considerar que alcanzara a súa capacidade máxima. Isto supuxo a paralización das transferencias desde centros de emerxencia á rede de protección internacional.

Familias con menores

Mulleres vítimas de violencia

Menores non acompañados

Posibles vítimas de trata

Novos desafíos lexislativos

O Pacto de Migración e Asilo da UE, que entrará en vigor en xuño de 2026, impón prazos moi breves. Os estados terán 72 horas para resolver solicitudes de asilo. En caso de negativa, as persoas migrantes poden ser trasladadas a centros de retorno en terceiros países, como Marrocos, Túnez ou Bangladesh.

Esta nova lexislación europea xera dúbidas sobre a capacidade real do sistema español para adaptarse. As organizacións sociais advirten de que sen investimento real, as medidas serán insuficientes. O risco de vulnerar dereitos humanos medra se os procesos se precipitan.

O Ministerio de Inclusión xustificou no seu momento a saturación dos centros afirmando que operaban ao 90% da súa capacidade. Porén, a realidade no terreo amosa que esa cifra non reflicte a verdadeira tensión do sistema.