A fraxilidade da seguridade peonil rural volve á escena en Tomiño

Un suceso que reabre o debate sobre contornos viarios e protección cidadá

O recente falecemento dunha persoa en Tomiño, tras ser atropelada por un vehículo que acabou chocando contra un muro, volve poñer enriba da mesa unha cuestión que, aínda que recorrente, segue sen resposta: ¿están realmente protexidos os peóns nas estradas rurais galegas? O suceso, rexistrado este martes pola tarde, trastoca non só a unha familia, senón a toda unha comunidade que, coma tantas outras, convive a diario co tráfico en espazos onde a calzada é compartida por vehículos e viandantes en condicións pouco seguras.

Estradas locais: entre a proximidade e a exposición ao risco

En numerosas localidades do rural galego, as estradas como a que atravesa Tomiño forman parte do tecido cotián. Son vías polas que circulan coches, pero tamén veciños que camiñan, conversan ou traballan en fincas próximas. Esta convivencia, moitas veces, dáse en ausencia de beirarrúas, sinalización suficiente ou limitacións eficaces de velocidade. A proximidade entre circulación e vida diaria multiplica o perigo, un perigo que se materializa en traxedias como a deste 31 de marzo.

Non se trata só dun caso illado. Nos últimos anos, a sinistralidade en vías secundarias chamou a atención de asociacións veciñais e expertos en seguridade viaria. Galicia, pola súa dispersión poboacional e a súa orografía, suma factores que complican a xestión do risco nestes escenarios: visibilidade reducida, curvas pronunciadas e, sobre todo, unha rede de estradas que, aínda que vital para a mobilidade, foi deseñada nun contexto moi distinto ao actual fluxo de tráfico.

Reacción dos servizos e o custo emocional da emerxencia

Cando ocorre unha desgraza deste tipo, a activación dos dispositivos de emerxencia é inmediata e coordinada. Así aconteceu en Tomiño, onde diferentes corpos —desde servizos sanitarios a bombeiros e forzas de seguridade— mobilizáronse con rapidez. Porén, o desenlace infeliz subliña a impotencia dos recursos humanos e técnicos fronte a un suceso que se desenvolve en cuestión de segundos.

O impacto emocional, tanto para os achegados como para os propios intervinientes, é devastador. As zonas rurais, onde a comunidade se coñece e as relacións son estreitas, viven cada perda cunha intensidade que transcende a mera estatística. O incidente de Tomiño é un exemplo máis do custo humano que acompaña á falta de medidas preventivas e de adaptación das infraestruturas ao uso real que se fai delas.

Que solucións existen para evitar novas traxedias?

A prevención destes incidentes require unha estratexia múltiple. Por unha banda, a modernización das infraestruturas é unha tarefa ineludible: beirarrúas, pasos de peóns ben sinalizados, barreiras de protección e limitacións de velocidade adaptadas ao contorno poden salvar vidas. Por outra, a educación viaria e a concienciación dos condutores sobre as peculiaridades do tráfico en zonas rurais resultan fundamentais.

As administracións locais e autonómicas afrontan o desafío de equilibrar orzamento e prioridades, pero a realidade impón a urxencia de actuar. Na última década, diversas campañas intentaron poñer o foco na seguridade dos chamados “usuarios vulnerables” da vía, entre os que se contan os peóns e ciclistas. Pero os fitos lexislativos e os proxectos piloto non sempre chegan ás pequenas localidades, onde a proximidade entre vivenda, traballo e estrada é máxima.