Dende mediados de marzo, as illas de surtidores e os depósitos domésticos de Galicia viviron unha estampida de compras: bidóns, garrafas e colas nas estacións de servizo que non se vían desde outras crises enerxéticas. A causa é coñecida: a escalada de prezos vinculada á guerra no Oriente Próximo, que levou a que en varias estacións o litro de gasóleo e de gasolina ronde ou supere os 2 euros. O efecto percíbese xa en fogares rurais, na frota pesqueira e nas empresas de transporte que unen Vigo con A Coruña e co resto do país.

Provisión masiva e estacións ao límite

Nas primeiras xornadas do conflito na zona do Golfo, algúns surtidores nas provincias de Pontevedra e A Coruña rexistraron compras «de tolos», segundo responsables de varias estacións consultadas por este xornal. A escena repetíuse en cidades e nos concellos do interior: xente enchendo depósitos domésticos destinados a caldeiras e acumuladores, colas que rompían a normalidade habitual das estacións de servizo en polígonos industriais e en estradas nacionais.

Hai variación local nos prezos: non todas as estacións de servizo aplican a mesma tarifa, pero xa se rexistraron puntos nos que o gasóleo supera os 2 euros por litro, unha barreira psicolóxica que axitou aínda máis a demanda. Nos casos máis extremos, as vendas de bidóns para calefacción aumentaron de forma notable e algunhas estacións limitaron por horas a venda de combustible en recipientes non homologados para evitar riscos.

“É unha provisión de tolos”, resumiu unha empregada dunha estación da periferia de Vigo, que pediu ser citada de forma anónima. Esa expresión resume a combinación do medo ao desabastecemento, o pánico pola suba de prezos e a costume galega de anticipar consumos ante calquera incerteza. Á falta de confirmación oficial sobre restricións de subministración, moitos condutores optaron por encher o depósito aínda que non o necesitaran de inmediato.

“Moita xente compra gasolina non tanto por necesidade inmediata como polos nervios; nos pobos onde a calefacción depende do gasóleo isto nótase moito”, explican traballadores de surtidores en Ourense.

Máis alá da bomba: impacto nos fogares, pesca e transporte

A suba do carburante non é un problema illado: golpea xusto en sectores que en Galicia teñen peso específico. A pesca, con embarcacións que xa arrastraban márxes axustadas, enfronta custos de navegación máis altos que repercuten no prezo do produto en lonxa. Os transportistas, especialmente as pequenas empresas que percorren a rede da A-6 e da A-9, falan de «márxes que van reducíndose por horas».

Nas zonas rurais, onde aínda son numerosos os fogares que dependen do gasóleo para a calefacción, a factura volve máis onerosa. Comunidades de veciños en concellos do interior xa avalían solicitar entregas conxuntas para abaratar custos ou atrasar cortes de subministración, mentres que familias con rendas fixas esgotan o orzamento mensual para afrontar a suba.

Ademais, o sector agrario sente a presión: a maquinaria que labra os montes ou traballa en explotacións gandeiras precisa gasóleo; calquera aumento do prezo por litro tradúcese en maiores custos de produción e, con frecuencia, en menor rendibilidade para pequenas explotacións. Non é a primeira vez que un encarecemento do carburante ten efectos multiplicadores sobre a economía local.

Política, medidas e horizonte inmediato

Na Xunta e en moitos concellos seguen os movementos do mercado con atención. Fontes achegadas á Administración rexional aseguran que se están a avaliar fórmulas para mitigar o impacto sobre colectivos vulnerables, aínda que á vez admiten que as competencias fiscais sobre os carburantes son principalmente do Estado. Á falta de confirmación oficial sobre bon