A gran industria española elevou a voz esta semana para alertar de que a escalada bélica en Oriente Medio agrava a súa «crise permanente» e para reclamar ao Executivo medidas inmediatas que reduzan xa as facturas da electricidade e do gas. Os grupos máis intensivos no consumo enerxético advirten de que a actual volatilidade dos mercados, provocada polos últimos ataques e pola tensión xeopolítica, pon en risco a súa competitividade e a súa capacidade produtiva en España. A petición chega nun momento de máxima incerteza, a mediados de marzo de 2026, cando empresas e sindicatos pugnan por evitar novas perdas industriais.
Os sectores máis vulnerables son aqueles cuxa estrutura de custos depende en gran medida da electricidade e do gas, como a siderurxia, a industria química e a produción de materiais básicos. Para moitas plantas o gasto enerxético supón unha parte decisiva do custo total de fabricación; algunhas compañías cifran esa proporción en torno ao 50-60% dos seus custos. Esa presión converte as subidas de prezos nun factor que deteriora rapidamente marxes e competitividade fronte a rivais europeos que xa gozan de apoios e bonificacións.
Fontes do sector lembran que a actual conxuntura garda semellanzas coa crise desencadeada pola invasión rusa de Ucraína, cando a volatilidade dos mercados enerxéticos obrigou a aplicar medidas de emerxencia. Agora os novos episodios de tensión —en especial o conflito entre Estados Unidos, Israel e Irán— reavivaron o temor a saltos abruptos nos prezos do gas e da electricidade que poderían forzar peches temporais de plantas ou reducións da produción.
Por todo elo, a gran industria reclama a posta en marcha dun «escudo industrial» que combine actuacións urxentes e reformas estruturais. Entre as peticións figuran rebaixas fiscais vinculadas ao consumo enerxético, bonificacións sobre os custos enerxéticos, axudas directas para as instalacións máis afectadas e a recuperación, se fose necesario, de medidas extraordinarias xa empregadas na pasada crise, como a chamada «excepción ibérica» para conter os prezos eléctricos.
A patronal das empresas gasintensivas foi especialmente taxante ao sinalar que o problema principal non é a seguridade de subministración senón o prezo. Verónica Rivière, presidenta de GasIndustrial, advirte de que España rexistrou unha caída do 20% no consumo industrial de gas desde 2023, pero matiza que esa redución non se debe a unha maior eficiencia nin a unha electrificación de procesos, senón a unha perda de actividade produtiva. Se os prezos se manteñen en niveis altos, din os representantes industriais, acelerarase a deslocalización da produción e o peche de plantas menos competitivas.
O impacto económico e social pode ser significativo en comarcas onde a gran industria é motor de emprego e de riqueza. Empresas como acerías ou fábricas químicas, xunto a provedores e subcontratas, poderían ver comprometida a súa viabilidade se se prolongan os custos enerxéticos elevados. As voces empresariais subliñan que sen unha intervención coordinada a nivel nacional e europeo aumentan os riscos sobre o emprego industrial e a factura dos consumidores vinculados á cadea produtiva.
No Goberno, fontes consultadas indican que existe vontade de protexer ao sector produtivo, pero tamén lembran as limitacións orzamentarias e as normas europeas sobre axudas estatais que condicionan a resposta. O debate público céntrase agora en deseñar unha batería de medidas que combinen auxilio inmediato con reformas que impulsen a eficiencia, a electrificación e a redución estrutural do custo enerxético para a industria.
Os interlocutores industriais advirten de que cada decisión conta e de que o tempo apremia: reclaman medidas que reduzan o custo agora e reformas que eviten que episodios de volatilidade volvan a golpear coa mesma dureza. Mentres tanto, a gran industria permanecerá atenta e presionando para que o «escudo» anunciado sexa o suficientemente amplo e rápido como para evitar novas caídas de produción e preservar a competitividade de España nun contexto europeo cada vez máis desigual.
