O conflito en Irán encareceu de forma notable insumos básicos para a agricultura e a gandería de Galicia nas últimas semanas, segundo produtores e organizacións do sector. Desde o inicio da escalada bélica rexistráronse aumentos abruptos no gasóleo agrícola, os abonos e os films plásticos xusto no arranque da campaña primaveral, cando se realiza a preparación de terras, abonado e instalación de invernadoiros. As subidas producíronse en plena actividade en comarcas moi dependentes do campo, como a de Xallas, e obrigaron a empresas e granxas a axustar custos e ritmo de traballo. Produtores e sindicatos alertan de que, se o conflito se prolonga, as consecuencias para os marxes e a capacidade productiva poden ser moi graves.
En apenas quince días o gasóleo agrícola encareceu entre un 25% e un 50%, a tonelada de urea —materia prima esencial para moitos fertilizantes— subiu aproximadamente 120 euros/tonelada e o custo do plástico empregado en invernadoiros e pacas incrementouse arredor dun 15%. A organización agraria COAG calculou esta semana que a suma destas alzas supón un sobrecusto para o campo español de 2,4 millóns de euros diarios, unha cifra que deixa ver a magnitude do impacto sobre explotacións de todo tamaño.
Na comarca de Xallas, a empresa de servizos agrarios Indesa Galicia exemplifica a presión sobre a actividade diaria. A compañía opera con oito tractores e, nas semanas de maior laboreo, gasta preto de 5.000 litros de gasóleo B ao día, segundo o seu xerente. As máquinas empregadas levan depósitos dunha contorna de 400 litros e, en función da tarefa, o consumo medio sitúase entre 20 e 25 litros por hora, o que en traballos pesados pode levar a esgotar máis dun depósito na xornada.
Marcial Pais, responsable da empresa, explica que a intensidade do traballo inflúe moito no consumo: labrar ou arrastrar unha cisterna de purín esixe máis revolucións e, por tanto, máis combustible ca a sementeira de millo. Ademais, a primavera obriga a usar máis plástico para os invernadoiros e para a conservación de ensilados, o que multiplica a demanda de produtos cuxo prezo subiu. O gasóleo bonificado, que hai pouco se situaba arredor de 0,85 euros por litro, perdeu parte do seu alivio fronte ás recentes subidas do mercado.
Os gandeiros, especialmente os do sector lácteo, advirten do estreitamento de marxes porque non poden trasladar estes incrementos ao prezo de venda do leite. As organizacións agrarias piden ás industrias que manteñan os contratos de recollida vixentes para evitar axustes traumáticos e dar tempo a medir o impacto real da crise. En moitos casos, as explotacións afrontan custos engadidos sen posibilidade de repercutilos, o que pon en risco a viabilidade económica de explotacións pequenas e medianas.
Os responsábeis de empresas de servizos comezaron a repercutir parte do encarecemento nas súas tarifas: nalgúns casos, a factura por hora de maquinaria subiu nas últimas semanas para compensar o maior gasto en carburante e desgaste. Isto afecta a contratistas e a explotacións que externalizan labores como arado, sega ou aplicación de puríns, e aumenta a incerteza sobre o custo final das campañas agrícolas.
Máis aló do encarecemento inmediato, o sector teme problemas de subministración dalgunhas materias primas se a situación en Oriente Próximo se alonga. A dependencia dalgúns fertilizantes e compoñentes plásticos, xunto coa volatilidade dos mercados enerxéticos, abre o risco de gargalos na cadea de produción. As organizacións agrarias advirten de que a especulación e a incerteza loxística poden agravar aínda máis os prezos e a dispoñibilidade.
Ante este panorama, sindicatos e asociacións agrarias comezaron a mobilizarse para reclamar medidas de apoio e mecanismos de mitigación. As demandas inclúen a prolongación das condicións contratuais no sector lácteo, maior seguimento dos subministros críticos e axudas puntuais para manter liquidez en explotacións afectadas polos incrementos. As administracións autonómica e estatal xa reciben peticións para monitorizar a evolución dos prezos e estudar respostas coordinadas.
Os próximos meses serán clave para calibrar o alcance do impacto sobre as campañas de sementeira e a produción de forraxes. Se os prezos se manteñen en niveis elevados, moitas explotacións galegas deberán afrontar decisións difíciles sobre insumos, contratación de servizos e mantemento de investimentos. Mentres tanto, o sector vixía con atención a evolución do conflito e a resposta dos mercados e gobernos para intentar conter o golpe económico en plena tempada alta do campo.
