Productores e empresas de servizos agrarios de Galicia denuncian un forte encarecemento de insumos clave desde que se recrudeciu o conflito en Irán, unha subida que se acelerou nas últimas semanas e que chega xusto ao inicio da campaña de primavera. Nas comarcas máis gandeiras, como Xallas, o aumento do prezo do gasóleo, dos fertilizantes e do plástico está a afundir as marxes e a tensionar a actividade diaria. O motivo, segundo agricultores e organizacións, é unha combinación de inflación internacional, especulación e risco de roturas de subministración derivadas da guerra en Oriente Próximo.
As cifras coñecidas amosan o impacto inmediato: o gasóleo agrícola encareceu entre un 25-50% en apenas dúas semanas, a urea —materia prima básica para moitos abonos— incrementouse en +120 euros/tonelada e os plásticos que se usan nos invernadoiros e no ensilado rexistran subidas próximas ao 15%. Estas variacións coinciden coa época do ano na que a demanda se dispara, o que agrava a sensación de asfixia entre os produtores. Para moitas explotacións galegas, que non controlan o prezo de venda da súa produción, trasladar eses custos ao mercado resulta inviable.
A organización agraria COAG cuantificou que o sobrecusto para o sector agrario español ascende a 2,4 millones de euros diarios, unha cifra que sintetiza o efecto acumulado do encarecemento do carburante e dos fertilizantes. En Galicia, sindicatos e asociacións agrarias pedíron medidas urxentes e chaman ás industrias, especialmente ás do sector lácteo, a ser flexibles cos contratos de compra para non afogar ás granxas. Unións Agrarias instou a prorrogar acordos vixentes mentres se avalía o alcance real destas subas.
O momento estacional non axuda: a primavera é cando a maioría das explotacións preparan a terra, aplican abonos e activan os invernadoiros, ademais de iniciar o período de ensilado que demanda grandes cantidades de plástico. Ese impulso da demanda local coincide cunha oferta internacional máis volátil e con custos loxísticos á alza, o que complica a previsibilidade para os agricultores. O resultado é unha combinación de facturas máis altas e unha maior incerteza sobre a dispoñibilidade dalgúns insumos.
Na comarca de Xallas, a empresa de servizos agrarios Indesa Galicia ilustra a presión cotiá: a firma opera con oito tractores e, nas campañas de maior actividade, chega a consumir en torno a 5.000 litros de gasóleo B ao día. Marcial Pais, responsable da empresa, describe como a suba trasládase tamén aos prezos dos traballos contratados: o custo por hora de maquinaria, que antes era de 150 euros, aumentou ata 180 euros en moitos casos. A multiplicación de horas de uso e o maior prezo do combustible fan que os servizos externos resulten máis caros para os agricultores.
Para explotacións intensivas en man de obra e combustibles, a diferenza notase na tesouraría: desde a compra de abonos ata o plástico para forraxe, os pagos adiantanse e os ingresos non soben na mesma medida. Os gandeiros lácteos explican que os contratos de compra de leite ofrecen poucas posibilidades de revisión inmediata, polo que a presión vai directa ás marxes. En casos extremos, algunhas pequenas explotacións afrontan decisións difíciles sobre reducir superficies abonadas ou adiar labores imprescindibles.
As asociacións agrarias alertan ademais do risco de desabastecemento se o conflito se prolonga e afecta ás rutas ou á produción de materias primas. A dependencia de fertilizantes importados e de polímeros para plástico, xunto coa sensibilidade dos prezos enerxéticos, coloca ao sector nunha situación vulnerable que podería requerir respostas públicas. Tanto a nivel rexional como estatal, as demandas inclúen medidas temporais de apoio, axudas directas ou mecanismos de estabilización de prezos para amortecer o golpe.
A curto prazo, produtores e empresas de servizos introducen axustes nos seus plans de campaña e reclaman maior coordinación entre administracións e a industria para evitar efectos permanentes sobre a renda agraria. Se o conflito en Irán segue aberto, a primavera no campo galego preséntase como unha proba de estrés para un sector xa acostumado a traballar con marxes estreitas. As próximas semanas serán clave para calibrar se as subas se moderan ou se, pola contra, hai que adoptar medidas máis contundentes para soster a actividade rural.
