Praia Os Castros, en A Mariña, abrirá con ilusión a próxima Semana Santa, pero a ledicia da reapertura camiña en paralelo cunha preocupación crecente: a dificultade para contratar fóra do entorno local e a ausencia de aloxamento para traballadores temporais. Contano hostaleiro a hostaleiro na costa lucense e na ría de Arousa: a tempada xa non é unha garantía de plantilla e a vivenda converteuse nun pescozo de botella.
Tempada curta, plantillas fráxiles
Despois de catorce anos ao fronte do chiringuito da praia, Diego López repasa con certo cansazo os cambios no negocio. O seu local, fronte á emblemática praia de As Catedrais, dará o pistoletazo de saída o próximo venres para recibir a Semana Santa, se o tempo acompaña. A clientela familiar e a especialización en polbo, churrasco e sardiñas permítenlle sortear en parte a falta de cociñeiros; con todo, o problema é latente na sala e nos servizos auxiliares.
«O tema do persoal é difícil», admite López, que consegue reter a algúns traballadores dun ano para outro, pero non a todos. A explicación pasa pola estacionalidade: contratos garantidos só uns meses ao ano fan que moitos prefiran empregos máis estables, a pesar de que a retribución veraniega poida ser superior. Ademais, a base tradicional de man de obra —estudantes locais que procuraban un ingreso no verán— xa non funciona como antes. Os que antaño enchían as plantillas estivais cambiaron hábitos ou prioridades, e xa non piden traballo na tempada alta.
Máis ao sur, na ría de Arousa e na comarca de Noia, a sensación é a mesma. Manuel Tomé, responsable do chiringuito As Furnas en Porto do Son, arrinca a campaña cunha plantilla reducida: uns seis empregados entre os que se contan persoas “coñecidas doutros anos” e o propio propietario, que actúa como reforzo. A previsión estival é chegar a dez traballadores, pero a cociña segue a ser un quecemento de cabeza. Tomé resignase a tirar del e da súa muller ata que apareza persoal cualificado; teme que a tempada alta evidencie aínda máis a fraxilidade das plantillas.
«O persoal ten que ser do entorno, porque aquí non tes xeito de ofrecerlles aloxamento»,
A frase anterior resume parte do problema e non é unha excepción. A presión inmobiliaria sobre zonas costeiras, sumada á escaseza de pisos turísticos regulados para uso laboral e á competencia polo pouco parque de vivenda dispoñible, obriga aos negocios a buscar persoal entre a poboación local. Nalgúns casos, a alternativa é simplemente non abrir ou facelo a media máquina.
Normativa, inspeccións e un sector en tránsito
As novidades normativas impulsadas pola Administración autonómica permiten, por primeira vez para moitos establecementos, abrir de forma ininterrompida desde Semana Santa ata o 31 de outubro sempre que o clima o permita. É unha oportunidade para alongar a tempada e mellorar a rendibilidade anual, pero non todos os negocios se van beneficiar. José Luis Falcón, que rexenta dous chiringuitos coa marca A Boa Vida, conta que o de A Illa non poderá abrir porque depende dunha concesión municipal aínda non adxudicada. O de Outes agardará ata San Xoán, cando conclúe o curso escolar e aumentan as probabilidades de público e bo tempo.
O Clúster Turismo de Galicia observa con atención a situación e apunta a outro factor que está a pesar no sector: o absentismo entre os traballadores que si se contratan. O seu diagnóstico é que o problema do talento xa non é só atopar persoal, senón mantelo. En paralelo, celebran que a Xunta incremente o control sobre os negocios a pé de praia, porque obrigar á i
