Unha refinaría en Mumbai (India) o 3 de marzo de 2026. Abeer Khan/Bloomberg / Abeer Khan / BLOOMBERG

O ataque militar bautizado como Furia Épica (Epic Fury, en inglés) por Washington sementou o pánico nos mercados petrolíferos.

O ataque dos Estados Unidos e Israel sobre Irán xorde nun contexto de maior risco de escaseza de oferta no mercado mundial.

E as hostilidades xa pasaron factura aos petos: o depósito de gasolina en España encareceu un 1% en poucos días ata os 1,486 euros por litro, máximos dos últimos oito meses, segundo avanzou o Boletín Petrolero da UE.

Impacto do bloqueo do estreito de Ormuz

Así, o bloqueo do estreito de Ormuz —unha franxa marítima de 34 quilómetros de ancho no seu punto máis estreito pola que transita un de cada cinco barrís que consume o mundo— materializou o gran temor dos mercados en apenas unha semana.

A incerteza xeopolítica que agora rodea a arteria que a CIA identificou como un "salvavidas vulnerable" alimentou a volatilidade nos mercados: o barril do Brent avanzou máis dun 16% esta semana.

Consecuencias económicas e enerxéticas

Aínda que a hipótese base da maioría das casas de análise é que a escalada bélica de Washington sobre Teherán será unha contenda breve, o consenso dos estrategas é que unha interrupción prolongada do estreito de Ormuz podería carrexar réplicas catastróficas para o mercado do petróleo e empurrar á alza a inflación global.

Ademais, este peche suporía un recorte para o PIB dos países do Golfo máis dependentes do petróleo, sobre todo aqueles que forman parte do Consello de Cooperación do Golfo (Baréin, Kuwait, Omán, Arabia Saudita e Emiratos Árabes Unidos).

O escenario base de Goldman Sachs é un pouco máis pesimista.

Daan Struvyen, analista do banco estadounidense, estima que un peche dun mes do estreito de Ormuz podería provocar un repunte do 130% no prezo do gas natural europeo.

O banco de investimento calcula que o bloqueo prolongado do estreito podería elevar o prezo do gas europeo a niveis da crise enerxética.

Aínda que o barril do Brent, a referencia de Europa, marcou os 85 dólares por primeira vez desde 2025, a referencia gasista do continente (o TTF neerlandés) subiu con máis forza tras a escalada, equivalente a un aumento do 61% en apenas dúas sesións.

Isto supón un salto dos 30 euros ata os 53 euros por megavatio hora (MWh).

"Unha hipotética interrupción prolongada do tránsito do subministro de gas natural a través do estreito de Ormuz durante máis de dous meses probablemente elevaría os prezos do gas natural europeo por riba dos 100 euros por megavatio hora, o que provocaría unha destrución máis significativa da demanda mundial de gas", apunta Struvyen.

Riscos para o subministro global e as economías do Golfo

Desde Edmond de Rothschild, os analistas conclúen que as fortes oscilacións no gas natural europeo se produciron despois de que Qatar Energy decidise frear a súa produción de gas natural licuado (GNL), sendo o segundo maior produtor da materia prima.

"Un peche prolongado do Estreito de Ormuz sería catastrófico para o subministro de GNL, dada a importancia de Qatar na oferta global", explican, aínda que descartan unha crise enerxética á escala da que provocou a guerra de Ucraína.

"Existe un risco de aumentos significativos de prezos, pero non un risco de dispoñibilidade de recursos como o que se temía cando se pecharon os gasodutos rusos", conclúen.

O declive dos petrodólares tamén restaría puntos do PIB para as grandes economías do Golfo Pérsico, sobre todo para Kuwait, Qatar e Omán, os países menos diversificados.

"A interrupción do subministro é o principal risco para a rexión", apunta Mali Chivakul, estratega de mercados emerxentes en J. Safra Sarasin Sustainable Asset AM.

A situación orzamentaria destes países deteriorarase se a guerra se prolonga. En todos estes a dependencia supera o 50%. Un cálculo aproximado suxire unha perda de arredor do 1,5 por cento do PIB por cada dúas semanas sen produción de petróleo e gas.

Arabia Saudita, a maior exportadora de cru do mundo, ten máis recursos ca Kuwait ou Qatar e podería desviar as súas exportacións a través do seu oleoduto Leste-Oeste que discorre por debaixo do Mar Vermello.

Perspectivas dos mercados internacionais

Stefan Eppenberger, estratega xefe de investimentos para a xestora Vontobel, considera que o simple peche de Ormuz coloca os mercados no peor escenario.

"Un bloqueo ou unha interrupción significativa do estreito representa o risco extremo máis crítico para a economía mundial", alerta.

"Na nosa opinión, o peor escenario para os mercados sería o do estreito de Ormuz, onde unha interrupción podería provocar unha subida vertixinosa dos prezos do petróleo, un aumento da inflación e unha suba dos tipos de xuro por parte dos bancos centrais".

O mercado segue anticipando que o incendio bélico en Oriente Próximo será de curta duración a medida que o presidente dos Estados Unidos, Donald Trump, se enfronta a un exame nas urnas.

"Consideramos pouco probable que Donald Trump permita que Estados Unidos se vexa envolto nun conflito con Irán, ao que se opón a maioría dos estadounidenses", apunta Jean-Louis Delhay, director de investimentos de Crédit Mutuel Asset Management.

"Sobre todo porque o aumento dos prezos do petróleo socava a súa loita contra a presión inflacionista e o seu apoio ao poder adquisitivo dos fogares".