Un informe recente sobre a adopción da Intelixencia Artificial no comercio electrónico e no marketing dixital deixa poucas dúbidas: a IA deixou de ser unha promesa para converterse nunha ferramenta operativa que decide, en moitos casos, quen medra e quen queda atrás. A publicación, que cobre o período 2022-2026 e foi elaborada pola consultora Redegal, subliña que estamos ante un punto de inflexión. En Galicia, co seu tecido produtivo dominado por pemes, cooperativas e empresas do sector primario e turístico, a pregunta xa non é se incorporar a IA, senón como e a que ritmo facelo.
A implantación nas pemes: o que din os feitos
O estudo de Redegal non quere ser un manual técnico; pretende orientar a empresarias e empresarios que necesitan decisións concretas. Segundo os autores, a adopción real de ferramentas baseadas en IA concéntrase en áreas moi prácticas: atención ao cliente mediante chatbots, personalización de ofertas no comercio electrónico, automatización de campañas de marketing e optimización de stock e prezos. Non é unha colección de laboratorios experimentais: falamos de solucións xa aplicables en comercios de barrio, conserveiras, adegas e axencias de viaxes locais.
En cidades como Vigo e A Coruña, tendas e cadeas pequenas comezaron a usar a IA para recomendar produtos e xestionar campañas en redes, mentres nas Rías Baixas algunhas empresas turísticas empregan algoritmos para axustar a súa oferta segundo a demanda estacional. Tamén hai exemplos en Ourense e Lugo onde pequenos comercios en liña utilizan motores de busca intelixentes para mellorar a visibilidade e a conversión. Estas iniciativas demostran que a tecnoloxía funciona fóra dos grandes hubs tecnolóxicos; funciona cando se adapta ao negocio concreto.
A transformación non é igual en todos os sectores. As conserveiras e armadores, por exemplo, ven na IA unha oportunidade para optimizar rutas de distribución e predicir a demanda internacional; as adegas do Ribeiro e do Salnés pensan na personalización da experiencia do cliente e na publicidade dirixida. Non é a primeira vez que unha innovación tecnolóxica reordena vantaxes competitivas en Galicia, mais a velocidade de implantación e a accesibilidade das solucións marcan unha diferenza: a barreira de entrada é menor e a marxe para adaptarse, tamén.
«A IA non é un luxo reservado ás grandes plataformas: é a palanca que permite competir con elas desde un negocio local» — Jorge Vázquez, CEO de Redegal.
Obstáculos: talento, datos e reticencias culturais
A pesar das oportunidades, existen freos reais. O primeiro é o talento: moitas pemes non dispoñen de perfís especializados e a competencia por captar profesionais en ciencia de datos e desenvolvemento é intensa. A isto súmase a interpretación da normativa sobre protección de datos; o Regulamento Xeral de Protección de Datos (RGPD) esixe cautela no uso da información do cliente, algo que xera dúbidas lexítimas entre empresarios xa agobiados pola burocracia.
Ademais, a inversión inicial e a falta dunha estratexia dixital clara pesan. No interior de Galicia, onde a fenda dixital con respecto aos grandes núcleos urbanos aínda se nota, o proceso de adopción é máis lento. Non é o mesmo unha tenda da Rúa do Franco que unha start-up que nace dixitalmente. Por outra banda, persiste certa reticencia cultural: persoas empresarias que sobreviviron décadas cun modelo tradicional amosan escepticismo sobre automatizar tarefas que antes xestionaban a man.
As administracións autonómicas e locais puxeron en marcha programas de apoio e formación, e os fondos europeos de recuperación orientaron recursos á dixitalización, pero segundo fontes cercanas ao sector, a coordinación entre oferta formativa, incentivos e necesi