Unha comunidade consegue impedir o uso vacacional e a exclusión dos seus ocupantes das instalacións comúns
Unha resolución xudicial do pasado mes de xaneiro deu a razón á comunidade de propietarios dun edificio de Vigo que decidiu prohibir o uso das vivendas como aloxamentos vacacionais e negarlles aos que as ocupan o acceso a determinadas instalacións de uso común. A decisión do xulgado respalda que a explotación deses pisos constitúe unha actividade lucrativa que excede os usos tolerados polos estatutos do inmoble.
O caso afecta unha finca do casco histórico onde, segundo a documentación do pleito, boa parte das vivendas xa viñan funcionando como aloxamentos temporais. Ante a protesta de copropietarios, a comunidade aprobou unha modificación nas súas normas internas para vetar esa actividade e restrinxir o uso de espazos como a piscina, o ximnasio e a sauna a aquelas persoas que non sexan propietarias ou arrendatarias con contrato de longa duración.
Fronte a esa decisión, os titulares dalgunhas das vivendas afectadas recorreron aos tribunais; a maxistrada encargada do asunto estimou na súa resolución que a oferta de aloxamento a turistas a cambio de prezo supón unha actividade de carácter empresarial ou comercial que non está incluída entre os usos permitidos ou tolerados polos Estatutos da comunidade. Esa interpretación foi suficiente para confirmar a validez do acordo comunitario e as medidas de exclusión adoptadas.
Entre a convivencia e o negocio: un conflito cada vez máis visible
O fallo pon no centro do debate o choque entre dous dereitos con forte compoñente social: o dereito dunha comunidade a regular a convivencia e preservar os servizos comúns, e o dereito dos propietarios a dispoñer da súa vivenda. En cidades costeiras como Vigo, onde o turismo de curta estancia medrou de forma notable, esa tensión notase especialmente en edificios con elementos comunitarios frecuentados por residentes permanentes.
Para a comunidade demandante, a medida perseguía protexer a integridade dos servizos comúns e evitar a mercantilización de espazos deseñados para uso residencial estable. Na práctica, a sentenza avala que corresponde ás xuntas de propietarios fixar límites cando a modalidade de uso compromete o réxime interno do edificio e a dispoñibilidade de instalacións compartidas.
O fallo tamén abre unha lectura práctica: a cualificación do uso como lucrativo facilita ás comunidades articular prohibicións sen necesidade de recorrer exclusivamente á normativa urbanística ou turística, ámbitos que en ocasións resultan lentos para dar respostas a conflitos puntuais. Ao mesmo tempo, obriga a quen explotan vivendas de forma temporal a repensar a súa situación xurídica e contractual para evitar consecuencias como a perda do acceso aos servizos comunitarios.
Implicacións para o parque de vivendas de uso turístico na cidade
Aínda que o volume total de pisos turísticos en Vigo xa é elevado, non todos os casos chegan a xuízo; con todo, sentenzas como a citada poden marcar precedentes prácticos para outras comunidades afectadas por situacións similares. A decisión xudicial incide na posibilidade de que os propietarios colectivos utilicen os seus estatutos como ferramenta para frear a proliferación de usos de curta estancia cando estimen que estes repercuten negativamente na convivencia ou no mantemento de bens comúns.
O casuísmo de cada edificio será determinante: factores como a existencia de normas estatutarias que prohiban usos distintos do residencial, a intensidade da explotación turística e o impacto sobre os servizos comúns serán valorados caso a caso. Non obstante, a resolución reforza a idea de que as xuntas poden adoptar acordos internos con efectos reais sobre a operativa dos pisos, sempre que
