A axencia espacial estadounidense confirmou que a sonda Van Allen Probe A, lanzada en 2012 e de uns 600 quilos, atópase nunha traxectoria que a levará a reentrar na atmosfera terrestre nas próximas horas, coa posibilidade de que fragmentos alcancen a superficie. Os modelos actuais suxiren que boa parte da estrutura desintegrarase polo calor da reentrada, pero o tamaño do vehículo fai plausíbel que pezas pesadas sobrevivan. O seguimento intensifícase agora mesmo desde centros de control e observatorios internacionais para acotar a ventá de caída e reducir a incerteza sobre o lugar de impacto. A NASA cualificou o risco de causar dano a persoas como baixo, sitúandoo arredor de 1 entre 4.200, aínda que insiste en que non é nulo.

Os cálculos de reentrada combinan observacións radáricas e ópticas con modelos atmosféricos que cambian coa densidade e coa actividade solar. Esa variabilidade é a que mantén unha franxa ampla de posibles puntos de chegada á atmosfera; ata que os coeficientes de arrastre e o estado real da estrutura non se confirmen, os prognósticos só poden estreitarse a curto prazo. Fontes da propia axencia explan que ofrecerán estimacións máis precisas a medida que a sonda perda altura e se integren novas pasadas de seguimento. Por agora, a previsión temporal fala de horas, non de días, o que obriga a unha vixilancia continuada.

No seu comunicado público, a NASA lembrou que os corpos deste tamaño teñen maior probabilidade de deixar restos que alcancen terra firme fronte a obxectos máis pequenos que se consumen por completo. A axencia mantén protocolos establecidos para estes casos, que inclúen a coordinación con autoridades civís e centros de monitorización internacional para avaliar zonas de risco. Aínda que as probabilidades de dano á poboación son remotas, os equipos técnicos non descartan a caída de pezas illadas en áreas habitadas, polo que se está a traballar na obtención dunha elipse de reentrada máis axustada. Calquera actualización relevante trasladarase ás autoridades pertinentes e, se procede, á cidadanía.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

A Van Allen Probe A formaba parte dunha misión para estudar os cinturóns de radiación que rodean a Terra e foi lanzada en 2012 coa misión de recoller datos sobre as partículas cargadas que afectan o campo magnético. Tras anos de funcionamento e despois de completar os seus obxectivos científicos, a nave quedou fóra de servizo e sen un plan de desorbitación activo, unha circunstancia que hoxe explica por que segue en órbita como un obxecto inerte. A súa masa e a súa arquitectura convértena nun deses restos orbitais cuxa reentrada pode xerar incerteza sobre a supervivencia de certos elementos. Os expertos levan tempo avisando de que a falta de medidas de fin de vida para moitas misións aumenta a probabilidade de eventos coma o actual.

O divulgador e especialista en lixo espacial Joan Anton Català Amigó describe estes artefactos como «satélites zombis» que persisten en órbita sen control. Català sinala que a ausencia dunha manobra controlada de desorbitación multiplica a posibilidade de que fragmentos substanciais cheguen ao chan, aínda que subliña que a estatística segue a ser favorable respecto de causar vítimas. O experto pide que se aceleren as medidas de mitigación e que as novas misións inclúan desde o seu deseño opcións viables para garantir unha reentrada segura. Tamén lembra que a percepción pública do risco adoita ser maior que o risco real, o que esixe transparencia e comunicación clara por parte das axencias.

O episodio enmárcase nun problema crecente: a acumulación de chatarra orbital que, segundo estimacións da comunidade científica, deposita na atmosfera semanalmente a masa equivalente a un coche e cada varios meses fragmentos comparables a un autobús. A maioría deses residuos remata no océano ou sobre zonas despobaladas, pero nalgunhas ocasións alcanzaron áreas habitadas con danos materiais. En 2025 rexistrouse a caída dun fragmento pesado nas inmediacións dunha aldea en Kenia e, noutra ocasión recente, restos impactaron na cuberta dunha vivenda en Florida, sen causar vítimas pero deixando patente o risco potencial.

O incidente volve poñer sobre a mesa a necesidade de normas máis estritas para a xestión da vida útil das naves e a responsabilidade das axencias e empresas que lanzan vehículos ao espazo. Algunhas propostas públicas e privadas pasan por sistemas de remolque orbital, propulsión de desorbitación ou deseños que favorezan a combustión total na atmosfera. Mentres tanto, as misións actuais e futuras están obrigadas por protocolos de seguimento e notificación que intentan minimizar impactos inesperados e protexer á poboación.

Por agora, a prioridade dos controladores é axustar a traxectoria a partir das próximas medicións e determinar a área de reentrada coa maior precisión posible. A NASA e outros observatorios internacionais continúan actualizando a información e coordinándose con organismos locais onde puidese haber un risco, aínda que a previsión oficial mantén a probabilidade de dano humano arredor de 1 entre 4.200. Recoméndase prudencia ante a difusión de rumores e agardar polos comunicados oficiais conforme se achegue a ventá de reentrada.