O lector Moncho Ramos Requejo, veciño de Maceda, advirte nunha carta publicada en Ourense o 14 de marzo de 2026 sobre a urxencia de reforzar a formación política da cidadanía para facer fronte á desinformación que, ao seu xuízo, socava a democracia. No texto, Ramos Requejo sinala que vivimos nun momento de grande complexidade, onde a perda de referencias e a proliferación de novas falsas impiden coñecer con claridade a realidade. O autor reivindica a necesidade de informadores éticos e dunha sociedade capaz de contrastar o que recibe. O seu argumento nace da observación de movementos sociais e dun clima público marcado pola desconfianza.
Ramos Requejo recupera a memoria do 15M para exemplificar a frustración de xeracións que cuestionan o sistema: aqueles mozos que proclamaron que non eran “antisistema” senón que o sistema lles era hostil. A partir desa experiencia, o autor describe unha xeración que se desperta do espejismo de crer que as cousas son tal e como se contan, e que agora choca cunha esfera pública dominada pola “lei do máis forte” e por discursos simplificados. Para el, ese cambio de ciclo esixe novas ferramentas de comprensión política entre a poboación.
O texto subliña que a desinformación non é un fenómeno novo, senón unha técnica estendida en episodios de confrontación política. Ramos Requejo cita o uso sistemático de mentiras ou medias verdades en conflitos recentes, o que rematou por denominarse “guerra cognitiva”, e lembra que na historia ferramentas semellantes empregáronse para desestabilizar adversarios. Esa erosión da confianza pública, afirma, alimentou a indignación e transformou a protesta nunha cousa máis complexa e ás veces manipulada.
Desde a súa perspectiva, a información obxectiva e verificable facilita a negociación e a resolución de problemas e contrarresta a falacia do populismo que promete solucións sinxelas a problemas complexos. Cando a comunicación pública se base en datos comprobables, os obxectivos políticos son máis alcanzables; cando se base na desinformación, fabrícanse expectativas imposibles que acaban por frustrar á cidadanía. O autor advirte que a retórica sinxela converte amplos sectores en reféns de narrativas que non responden á realidade.
Ramos Requejo sostén ademais que a ética informativa é unha planta escasa no escenario actual e que a boa vontade dos xornalistas non abonda se operan dentro de estruturas que promoven conflitos. Subliña a necesidade de profesionais comprometidos coa verdade, pero lembra que a responsabilidade é compartida: non só importan os que elaboran a información, senón os que a reciben e a someten a xuízo crítico. Na súa carta esixe, por tanto, un esforzo conxunto entre medios e cidadanía.
O autor reflexiona tamén sobre o valor das utopías: nega que quedaran obsoletas e considéraas motores que orientan a sociedade cara metas de xustiza, igualdade e habitabilidade. Aínda que admite que as utopías raramente se cumpren na súa integridade, defende a súa capacidade para inspirar reformas e para manter un horizonte ético na acción pública. Esa tensión entre o ideal e o práctico, segundo Ramos Requejo, resulta esencial para non resignarse ante a desinformación.
Ante problemas concretos como os expolios, a crise ecolóxica e as desigualdades crecentes, o autor reclama situarse ao lado dos que sofren a falta de información veraz. Só así, argumenta, pódese distinguir entre a nova que capacita para transformar a realidade e a que manipula para consolidar un statu quo inxusto. A carta defende unha información que non sexa neutral ante a inxustiza, pero que conserve sempre o compromiso cos feitos verificables.
A conclusión da misiva é un chamamento á formación política e á alfabetización mediática: os cidadáns deben adquirir ferramentas intelectuais e morais para contrastar a información e esixir aos informadores rigor e ética. Ramos Requejo pide que se fomente a educación cívica como barreira contra a “guerra cognitiva” e que se impulsen medios que prioricen a veracidade fronte ao impacto inmediato. Para el, ese dobre esforzo —xornalismo serio e audiencia crítica— é condición necesaria para preservar a convivencia democrática.
