Raquel Montoto, poeta lalinense, presentou o pasado 13 de marzo no Centro Cultural Vista Alegre a súa ópera prima, «Un poema que lembrar», un volume que percorre recordos e sentimentos a través de pezas escritas en distintos momentos da súa vida. A autora explicou ante o público que o libro nace dunha acumulación de textos gardados dende a infancia e revisados con posterioridade durante a súa formación. A presentación contou coa presenza de figuras do eido cultural local que acompañaron a lectura e o diálogo posterior. A intención declarada de Montoto é ofrecer unha mirada íntima que manteña vivas as emocións vinculadas a episodios persoais.
O conxunto de poemas reúne materiais creados en etapas diversas: algúns proceden dos anos escolares, outros do instituto e unha parte significativa data do periodo de Bacharelato, cando a autora recibiu o estímulo decisivo para participar en certames literarios. Montoto atribúe ese impulso a unha profesora de galego que incentivou a súa participación en concursos, unha experiencia que, segundo relata, a levou a tomar a escrita con maior seriedade. Esa evolución está patente na heteroxeneidade formal do libro: hai versos máis rimados e outros máis libres, reflexo de procesos creativos distintos.
Estudante de filoloxía, Montoto recoñeceu que o estudo de autores variados modelou a súa mirada sobre a poesía e a memoria. Sostén que a poesía non sempre queda gravada na súa totalidade, pero si consegue fixar sensacións: ás veces unha soa palabra ou un xiro expresivo abonda para rescatar unha experiencia completa. Esa capacidade de condensar emoción e de remitir a vivencias é, na súa opinión, a razón de ser do título, que alude precisamente ao acto de lembrar a través do verso.
Na presentación, Montoto estivo acompañada por Juan José Liñares e Cecilia Sanmartín, quen flanquearon a autora durante a lectura e o coloquio posterior. A presenza de ambos engadiu matices críticos e afectivos ao acto, e favoreceu un diálogo sobre os referentes literarios, as técnicas de composición e a función social da poesía. O auditorio, nun formato recollido, permitiu unha interacción directa coa autora, que contestou preguntas sobre o seu proceso creativo e as circunstancias que deron lugar a cada bloque temático do libro.
A escritora explicou que o seu xeito de escribir cambiou co tempo. De moza aprendeu moitas poesías de memoria en actos relixiosos e festivos no santuario de O Corpiño e no día das Fillas de María, o que a acostumou a un ritmo e unha sonoridade que con frecuencia reutilizaba modificando palabras para inventar novos versos. Co paso dos anos deixou de apoiarse nese sistema, pero recoñece que rastros desa práctica se poden detectar nalgúns poemas do volume, sobre todo nos que conservan maior musicalidade.
Montoto tamén falou do seu vínculo coa música, unha influencia visible en varios textos do libro. Confesou que toca o piano e que a sensibilidade musical lle serve tanto para elixir ritmos como para estruturar estrofas. Por esa afinidade, indicou que se tivese que presentarse cun só poema escollería algún dos incluídos na sección dedicada á arte e á música, porque condensa facetas da súa sensibilidade e da súa formación persoal.
O libro, concebido como unha cartografía íntima da memoria, alterna rexistros e tons; algúns poemas remiten á nostalxia e á perda, outros á celebración de instantes concretos. A autora presta atención ao detalle e á musicalidade da palabra, pero tamén ao valor evocador que pode ter un verso solto. Para Montoto, a poesía serve sobre todo para trasladar emocións aos lectores e para manter vivas experiencias que, doutra forma, poderían diluírse co tempo.
Durante o acto, a autora destacou así mesmo a importancia do entorno educativo e dos certames literarios na consolidación dos escritores xoves. Lembrou como o apoio dos docentes e a participación en concursos contribuíron a que a escritura deixase de ser un xogo privado para adquirir unha dimensión pública. Esa traxectoria, dixo, matérializase agora nun libro que aspira a tender pontes entre a intimidade da lembranza e a recepción do lector.
«Un poema que lembrar» preséntase como a primeira entrega dunha autora que promete seguir explorando a memoria e a emoción a través do verso. A acollida en Vista Alegre puxo de manifesto o interese por unha poesía próxima e confesional, con raíces na experiencia local e na formación humanística da súa autora. Montoto concluíu o encontro subliñando que a poesía, máis aló da súa forma, é unha ferramenta poderosa para conservar e compartir aquilo que nos toca.
